(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "F. Snip med. doct. Dissertatio de lithotomia, sive calculi sectione"

• * 



♦,M' 



!£Hi 



^m 



rrl 



; } 



■ 






^^M^BIM^Bi^^M^MJM^B 



W-& H 



F. S . N I P 



M E D. D C T. 



DISSERTATIO 



D E 



LITHOTOMIA 



S I V E 



CALCULI SECTIONE. 




AMSTELABJMl, 

Apud JOANNEM SCHREUDER & 
PETRUM MORTIER Juifiorem. 

M D C C L X I. 



%1/ 



CLARISSIMO ac CELEBERRIMO 

V I R O 

HUMANE MACHIN/E PERSCRUTATORI 
INDEFESSO 

PETRO CAMPER, 

A. L. M. PHILOSOPHLE AC ME- 
DICINLE DOCTORI, 

MEDICINJE , ANATOxMES 

E T 

CHIRURGI£ 

I N 

ILLUSTRI AMSTELiEDAMENSIUM 
ATHENvEO 

PROFESSORI HONORARIO l 



REGI^B SOCIETATIS 
LONDINENSIS 

SQCIO, 

E T 

SOCIETATIS HAARLEMENSIS 

MEMBRO PJGNISSIMO, 

PR^CEPTORI, et FAUTQRI SUO 
IN jETERNUM COLENDO, 
V E N E R A N D O, 

S. P. D. 

FOLKERT SNIP. 



v ^ypties ariimum fubit luci- 
dum illud fludiorum intervallum, 

in 



D E I C A T I O. 

inquo, Te duce, Vir Clarilfr 
me , primum in patria Acade^ 
mia per quinquennium , dein 
Amftelaedami , Anatomicam <k 
Chirurgicam addidici fcien- 
tiam, toties infigni laetitia per- 
fundor , & hilares induo vul- 
tus. 

Neque Tuorum beneficiorum 
gratam recordationem unquam 
e peclore evelli finam. 

Tuam fingularem w me be- 
* 3 nL 



DEDICATIO; 

nignitatem , incredibilem animi 
candorem femper in corde, fem- 
per in oculis fervabo, perire aut 
evanefcere nunquam finam , & 
quae mihi vitam dies, illaTuo* 
rum in me beneficiorum memo- 
riam terminabit. 

•Ut vero gratae & devotae men~ 
tis publicum pateret teftimo- 
nium , hancce qualemcunque 
Diflertationem Tuo Nomini in- 
fcribere aufus fui. 

Ac- 



D E D I C A T I O. 

Accipe, quaefb, Virmagne, 
accipe, hocce debitas veneratio- 
nis & obfequii fignum , eadem 
frontis hikritate , qua & me di- 
gnari femper voluifti. 

Deum Optimum maximum m* 
terea ardentiffimis precibus com- 
pellare non definam pro Tua pe- 
renni falute, 

Faxit Summus Ille rerumMo- 
derator, ut diu Patrise, Arti Apoi- 
lineae, felix, folpes,incolumis, 

Iae- 



D E D I C A T 1 O. 

laetufque fuperftes fis atqueinfer- 
vias. Vale , Vir Clariffime, Prae- 
ceptor ac Fautor ad ultimum 
vitse meas halitum colende ? & 
me porro amare perge. 



Dabatfl 
Doccomiii 



D E 



INTRODUCTIO. 

INter innumera, qua? corptis huma- 
num (firmam quidem illam ac fta- 
bilem ad/pe6iu,fed revera caducamma- 
chinam) affligunt mala , non ultimo lo- 
co numerandum eft, triftiffimum & di* 
rum illud humano generi incommo- 
dum, quo Lapisin vefica urinaria con- 
cretus mifero homini no6le dieque dirifti- 
mos cruciatus adfert 

Cumque veficee Calculus fat frequen- 
ter,imo plus quam alios mundi incolas 5 
Hollandos, Gallos ac Atiglos infeftet, 
ab omni sevo harum regionum Chirur- 
gi, ac Medici fummopere infudarunt 3 
ut perfeftam invenirent methodumj 
qua proximum ab hoc intolerabili ma- 
lo liberent ac vitam facilem reddant. 

Orta eft inde infignis diverfitas in ope- 
ratione Calculi : ita enim eft com< 
parata hominum natura 5 ut quicquid 
ipfi invenerint 3 facile aflequantur 5 

A pro- 



INTRODUCTIO. 

propria inventa laudent , aliena repu- 
dient. 

Inde tot inftrumenta, totidefnque en- 
cbeirefes bodie reperiuntur hac in ope- 
ratione \ ut dubii hasreant plures 
quaenarn inftrumenta , quamnam praD 
aiiis fecandi methodum ample£tantur. 

Plunmos fuper hac re evolvi Aufto- 
res 3 plurima in cadaveribus inftitui ex- 
perimenta 5 omnia in compendium re- 
degi 5 eo fcopo ut publici juris facerem 
■ea 3 quas. mihi probabiliffima videbantur. 
Haec fl quandam humano generi utilita- 
tem adferant 5 laboris non poenitebit. 
Si queedam funt qua minus placent, 
pro humanitate ignofcat Leftor bene-' 
lus 5 rogo. 



D E 



^fVtv it^diitX-titSJvt^tvn^f^t^^t^-vii^vt^t '.«.*■. ,~ 



iF H <& # jft. # 



s« ^ w ^, m y -w ff? '% 



11%- ^i •?!• # M # •&■ & J* 

D E 

LITHOTOMIA: 

, CAPUT L 

Zte Cakulis in diverfis corporis humani 
partibus* 

CAlculus eft concrefcentia lapidea m 
corpore humano nata , ut plnrimum 
vero in vefica delitefcens. 

Nulla vero pars iiumanse macliinse ab eo 
immunis manet, quemadmodum ex Obfer- 
vatoribus colligere poffumus. - »■ 

In ventriculo cerebri pueri quatuordecini 
annorum 3 calculumi^ granapendentemin- 

A 3 . vei 



4 DE LITHOTOMIA. 

venit Theodorus Kerkringius (a). In pofte- 
riori capitis parte Hildanus (by Offi cribro- 
fo adnatum ClauderUs. In naribus Bartho- 
linus (c). 

Calculorum fub lingua generationem con- 
firmat duobus exemplis Simon Schultzius (d). 
Calculos in tonfillis genitos reperit Schenc- 
kins (e). CaJcuIum nucem minorem adse- 
quantem in abfceffu maxillse obfervavit Bar- 
thoiinus (/),ac in bafi maxillae Borellus (g) m 
Calculos afperam arteriam prementes vidit& 
figura iiluftravit Kerkringius (h). In pulmo- 
nibus Baronis cujufdaiti varios calculos vidit 
a Nigroponte (/"). Calculos pertulfim rejec- 
tosobfervavxt Paulusi£gineta(A), acCarolus 

Pifo 

(a) In obf. anatomicis, 

(b) Ceiit i. obf. ii. 

(c) E. N C. decur. 2. ann. 3. p. 176. tantam iile dwi* 
tiem habebat nt malleo vix diffringi pctuerit. 

(cO J£. N, C. dcc. 1. a 3. citat nempe Cbirurgum qui 
duas mulieres fub lingua incifione fatta a calculis iiberavit. 
(e) Obf. med. lib. 2. p. 111 . 
' (f) Barth. bift. cent. 5. bifl. 91. 
(g) Cent. %. obf. 17, 
(h) 0'f, anatom, 27. 
(i) E. N. C. d. 1, a 2. p. 278. 
(k) Lib. 3. c. 31. 



DE LITHOTOMIA. y 

Pifo (a). Incorde magnamlapidum conge- 

riem invenit J. H. flottingerus (b)> nt & Hol- 

lerius(£)ca!culos & abfceffus in cordereper- 

tos refert. De calculis ad balin aorcse reper- 

tis obfervationern allegat Schenckius(rf) :ra- 

rnis coronariis iapides adnatos invenit Belli- 

nus (e). Lapides tres in periear lio : fi 1 -ws 

habet Lanzonus (/). Johannem Bilgerum 

plures quarn 30 calculosex ventriculo,fundo 

ejus pertinaciiTime adhserentes , extraxiffe 

confirmat Bartholinus(g). Lapidem ov} gal- 

linse magnitudinem fere sequantem, m ventri- 

culo repertum refert Cardanus (b). Hepar 

Baroniflae cujufdam 12 librarum ponderis, 

hinc inde calculis flavis confperfum confpi- 

ciebatur, tefte a Nigroponte (i). 

Inveficula fellea Ejufdem duo caiculi.inve- 
niebantur, ac tertius 5 quimeatumbiiis obfide- 

bat. 

(a) De morb. ex coll. fer. p. 215. 

(b) E. N. C. dec. 3. a g. p. 163, 164,. 

(c) Comm. in Coac. Hipp. p. 324. 

(d) Obf. med. p. 309. 

(e) De morb. peSt. p. 450. 

(f) E. N. C. 'dec. 3. an. 7, 3. % 119» 

(g) Epifl. med. cent. 3. p. 37.- 
(h) Contrad. 9. lib. 2. tract. 5. 
(i) E. N. C. L 1. a 1. p. 253, 

A 3 



<$ DE LITHOTOMIA. 

bat. Langius (a) quoque in veficula fellea la- * 
pidem invenit. O&odecim Lapillos itidem in 
veficula fellis vidit Vefalius (b). Plus quam qua- 
draginta reperit Schmidius (c) in vefica biliaria 
Frincipis cujufdam. Veficam felleam calculis 
repletam olim cum Franequerae fhidiorum cau- 
facommorarer, mihimonftravitCeleberrimus 
Camper. Veficam felieam calculofa crufla 
interne obdu&am in cadavere vidit Ruyf- 
fchius, tom. i. obf 31. p. 30. ut & calculum 
jn duftu cyftico hydropici obf 87. p. 81. 

Neque Lien a calculo immunis manet. 
Bumcalculis plenum refert A. CncefFelius (d). 
Lapidem quoque in liene Nobilis inventum 
fuifle obfervatione confirmat Schenckius (e). 
De lapidibus in abfceffu mefenterii reper- 
tis mentionem facit G. A. Merklinus (f). In- 
ter duplicaturam peritonasi lapides hsefifTe J. 
Moeren(^)refert. Imo in ipfis venis mefarai- 

cis 

(a) Ep. 57, 

(b) In Epift. de rad. Cbina. 

(c) Epift. N C. dec< i. ann. % 10. 144. 

(d) E. N. C. d: 1. a n. g> $. p. 45- 
(e.) Obf med. p. 468. 

(f) E. N. C d. 1. a 8. p. 78 ubi etiam de Lapide in 
gmcreate invento obfervatiofiem habet. 

(g) E. N. C decur. 2. a 4. p. 251. 



DE LITHOTOMIA. r 

cis lapides 3 qui chyli tranfitum impediebant, 
in duobus fratribus obfervavit G. Winckle- 
rus (a). Idem (b) ilie calculos ex umbilico 
prodiifre teftatur, quod jam antea mernorise 
prodiderat Columbus (c). Ipfum tefticuium 
lapide infeftatum memorat Schenckius (d) > 
& veficulam ferainalem Valentinus (e). In 
Glandula prope veficse collum & in fcroto 
lapides faifle inventos refert Schenckius (/)• 
Nec minus uterus a calculis liber manet, tefte 
Cnoeffelio (g). In vena portae calculos invenit 
Columbus (b). In articulis podagricorum 
Schenckius (i). InabfceffugenuPareus(£). In 

ftea- 

(a) E. N C dec. i. a 3. pag. 528. 

(b) E. N. C. dec. I. a 3. p. 542. 

(c) Anat. Lib. 15. 

(d) Obf med. I. 4. p. 585. 

(e) E. N. C. d. 2. a 6. p.. 158. 

(f) P. 587. 

(g) E. N. C. dec. 1. ag. 4. p. 52. ac idcirco mirum efi 
quod Mercurialis neget calculos in utero generari pojje , qigo* 
niam in utero materno non adfit materies , quce fit apta in Lapidem 
durari, tum quia necejfitas adfit ut ex utero exeat , quce duo 
argumenta obfervationi £? experientice contrariantur. Ouam- 
plurimos tales cafus collegit Scbenckius l. 4. 717, 

(h) Lib. 15. anat. 

(i) P. 763. p. 7^5. 

(k) Lib. 24. de monjir. £? prod* 

A i 



8 DE LITHOTOMIA. 

fteatomatecrurisScbenckius(tf). Ex ani fiftu- 
|a cakulos protra&os fuiffe per G. Schultz le- 
gitur in E.N. C(b). Imo in fecundina huma- 
na lapides fuiffe repertos afferit F. Zwinge- 
rus(V). Lapidem accretum nervo phrenico 
me vidiffe memini (d) ; ut & in articulo cubiti 
& -in glandulis inguinalibus femel gypfeam 
inveni materiem in cadaverequinque circiter 
annorum (e) : ac fatis fic patet nullam ferme 
corporis parcem a lapidibus liberam effe^&fi 
crederefas tfu integra organa lapidefafta fuif- 
fe teftantur au&ores. Confule dehis Le Dran, 
Schenckium > Thomam Bartholinum 5 &c. 

(a) Lih. 5. ob[. med. p. 743. Ex Kentmanno. 

(b) D. 1. a g. p. 431. figura calculorum in tabula adjetta 
vidtre eft. 

(c) E. N. C. d. 2. a 9. p. 238. 

(d) Hunc mihimonflravit in theatro anatomico Cel. Camp$r. 

(e) In articulo cuhiti in privatis leStionihus nobis dmw* 
Bravit iiem ille Vir Clariflimus. 

" (e) Anm 1755, Leidce. 



C A- 



DE LITHOTOMIA: 9 

C A P U T II. 

De Calculo Vefica. 

Llcet ubique per totum corpus hofpitium fi- 
bi inveniat Calculus 3 nullibi tamen magis 
occurrit^quam in Vefica. Ibi quidem admo- 
dum frequenter occurrit , fi ve quod urina 5 prse 
aliis humoribus ad calculum producendum 
fit apta , feu quod in vefica aliquamdiu 
quieta maneatfine motu, ac ita calculo io- 
crementum ac ortum det. 

Per urinam certe de corpore excerni lati- 
cem in quo fales & olea putredini proxima 
adfunt,neque in toto corpore reperiri humo- 
rem alterutn qui tam cito digeftione fimplici 
mutatur, quam urina 3 jam notavit immorta- 
lis Boerhavius (a) : ac vult fola quiete calcu- 
lum verum in homine nafci ex urina putre- 
fa&a. Experimentum adfert fane pulcherri- 
inum. „ 'Lagenam purifllmam vitream re- 
3, plevit fanorum recenti lotio, ac occlufam 
3, repofuit. Poftea urinam putrefadam 

,5 exemk 

1p) Cbtm, tom. 2. p. 322, 313. 



io DE LI THOTOMIA: 

£ exemit , ac lagenam crufta calculi interius 
3y undique obductam invenit, Non ablutam 
3, replevit nova urina 3 repofuit, exemit- 
35 Haec aliquoties repetiit, ac tandem inter- 
33 nam lagense fuperficiem penitus materie 
33 calculi incruftatam vidit. Exoerimeritum 
hocplus femelrepetii 5 ac fempervoto refpon- 
debat, Lagenam quoque puram irnplevi 
fanifllmo lotio , repofui per 16 horas, urinam 
exemi 3 novo lotio implevi.lagenam , ite- 
rum repofui 5 ac exemi, haecque repetii per 
fex feptiipanas , ac lagenam intus Infigni 
crufla calculofa obdu&am non fine admira- 
tione vidi. Et fane urina homjnis eam habet 
indolem^ ut omnia folida quse fine magno 
motu tangit ? afficiat crufta lapidea. Si quo- 
que heterogenea in vefica "adfuqt, ea.crufla 
calculofa obduci folent > qiiemadmQdum ex 
obfervatione Nuckii patet (a\ ^Globuluni 11- 
gneumin vivi canis veficajn urinariamim- 
miferat. Animalper biduum triftius erat, 
y y brevi poft alacriter vixitj& bene comede- 
3, bat. Globulus vix aliam caufabat mo- 
,3 leftiam , quam quod veficam ad excernen- 

33 dam 

(a) Aclenegr. Curies. p. 73> 79. 



55 
5) 



DE LITHOTOMIA. n 

5, dam urinam frequentius ftimularet. Hoq. 
„ in ftatu animal per aliquot feptimanas fer- 
„ vabat : obfervavit tum globulum fupra di- 
„ ftum exiguis calculis , quafi totidem cry- 
3 , ftallis , incruftatum. Turundam quoque 
idem effecifTe per infortunium in veficam il- 
lapfam , refert paulo poft (a). 

Sunt alii quilapidem invefica nafci putant 
per coagulationem; inter quosWillis(£): 35 Ob- 
3 , fervavi , inquit , nonnullos calculo veficae la 
5, borantes, qui poftquam urinam depofuerunt 
g, cum magno conatu & dolore , mucumCraP 
3, fiorem & vifcidum excernere iblebant > qui i- 
3, lico in materiam fquammofam obdurefcebat. 

Medicinse parens Hippocrates (c) in 
pituita calculi caufam ponit. „ Picui- 
„ ta 3 inquit , fedimento permixta , glu- 
33 tinum evadit. Ac primum parva lanu- 
33 go accedit 3 deinde quod accedit are- 

3> nofum 

(a) P..81, 

(b) De urinis p. 166. cap. 5. per coagulationem intelli- 
git Willis ejufmodi in corporibus alterationem , ut cum res 
ptimo tenerce & molles in materiam rigidam ac velut faxeam, 
$bdurefcunt. De Ferment. cap. 12» pag. 42. 

(c) De morbis Lib. 14. p. 512. ibique principium cal- 
culi ex la&e oriri putat, ubi lac nutricis impurum redditur 
pituitojis alimentis, ium cibis, tum potibus impuris p. 513. 



y? DE LITHOTOMIA: 

;, nofum, adjungitnr , &c. Et paulo poft: 
„ Sic fane fe habet fedhnentum in vefica. 
„ Dum pituitae glutinum accedit, id quod 
„ ab urina liquefactum eft , cum ea excerni- 
35 tur. Ipfum vero fedimentum fubfidet, 
3, condenfatur, ac folidefcit , velut ferrum. 
Huic opinioni quoque fubfcribit Galenus (a) , 
ac propterea pueris hunc morbum frequen- 
tiorem efle quam adultis vult, quia propter 
edacitatem& ingluviem crudos humoresnon 
paucos coacervant , ex quibus crafiior pars 
una cum urinis ad veficam delata , iit lapi-' 
dum gignendorum materia. 

Sunt Chemici qui calculi generationem , 
five concretionem , fali attribuunt,ac putant 
fal , vel , ut dicunt , Tartarum in humori- 
bus contentum , effe genuinam calculi cau- 
fam; imo contendunt materiamTartaream per 
fe ad generandum calculurn proclivem atque 
idoneam efle. Huic fententiae maxime favet 
Paracelfus, eximius ilie nugarum patronus. 
Kec Felicis Plateri opinio huic abfimilis eft , 
tefte Hildano pag. 706. 

Scribit Platerus in Calculofis humorem 

quen- 

(€)-Comm. ad Aplor. Hipp. comm. Z> a P^- *6- p> 



DE LITHOTOMIA: 12 

quendam afcrfem , falfum ac (a) terreftrem uri- 
nx permifceri , eumque Calculum efficere. 

Sunt alii qui a frigore, alii qui a nimio 
calore calculum formari contendunt. Ve- 
rum his contrarium demonftrat laudatus Hil- 
danus* 

Mihi quidem videtdr occultam efle in lo- 
tio qualitatem aptam ad producendum cal- 
culum : huic opinioni favere videtur aqua* 
rum quarundam indoles , quae omnia quse 
attingunt , non fblum crufta lapidea obdu- 
cunt, fed in verum & durum lapidem mu- 
tant. Mottrouvii ad Lacum Lemanum in 
ditioneBernenfi,ab altomonte aqua limpida 
delabitur ,quae gramen & omnia obviain du- 
ros lapides'nequeinaqua neque in igne folu- 
bile^convertit, ut ipfe vidit Hildanus(#), Ipfe 
quoque, cum Lugduni Batavorum ftudio- 
rum caufa commorarer, in colledtione Amicl 
cujufdam aliqudt frufta juncorum petrefafia 
vidi, qux in aqua invenerat. Eandem mihi 
caufam propono , cur aliiio vitaedecurfu non 

feme! 

(a) CraJJum &? terreum humorem calculum creare hahtf 
Mgineta lib. 3. cap. 45. p, 354- 

(b) Pag. 706. cap, 2. di LitUt. veficcs. 



tt DE LITHOrOHIA; 

femelj fed aliquoties, calculo laborent(#); 
aliie concra nunquam. Ih his, urina quali- 
tatem illam calculum creandi habet 3 in illis 
neutiquam ; fed non amplius hifce fpecula- 
tionibus inh^erebo , & pocius figna calculi 
diagnoltica proponam. 

C A P U T III. 

De fignis Calculi Vefica. 

CAlculum itaque in vefica adeffe quibut 
dam fignis cognofcitur , quae omnia 
paucis defcribit di vinus Hippocrates Q>) j „Hic 
3 , autem morbus, inquit, quinque habet fi- 
3> gna. CumurinamredderevuIt,doloreaffi- 
35 citur,& urina paulatim velut urinajiil* 
„ licidio laborantibus (c) effluit : interdum fub- 

„ cru- 

(a) Nonne obfervamus qztofdam homlnes quotidie calculos 
itiingere^. imo virum novi qui plus viginti calculos cum urina 
e corpore eliminavit. Ferefidem omnem fuperat obfervatio Hil- 
dani , 272 qua refert Civem Bernenfem intra paucos diesprope 300 
lapillos per meatum urinarium reddidiffe: imo idem ille intra 
biennium plufquam mille excreverat 7 ac pofiea be,ne fe habuii. 

(b) De morb. lib. 4, ,p. 51J. 

(c) fpky evaKotTt» 



DE LITHOTOMIA: 155 

3, xruenta eft 3 utpote vefica a calculo ex-j 
5 , ulcerata 9 & vefica inflammatione vexatur* 
35 Verum id non apparet , indicio tamen eft 
35 fumma prseputii pars. Interdum arenofa 
3 , per urinam reddit* 

His fere refpondent di&a Medicorum 
principis Celfi (a). „ Difficulter 3 inquit, 
33 urina redditur 3 paulatimque 5 interdum 
33 etiam fine voluntate deftillat. Eadem fere 
33 arenofa eft 3 nonnunquam aut fanguis* 
33 aut cruentum 3 aut purulentum aliquid 
33 \cum ea excernitur. Eamque quidam 
33 promptius redi 3 quidam 'refiipinati, maxi- 
33 meque hi qni grandes calculos habent* 
33 quidam etiam Inclinati reddunt 5 colem- 
3, que exteadendo dolorem levant. Gravi- 
33 tatls quoqoe in ea parte cujufdam fenfus 
33 eft, eaque curfo 3 omnkjue motu augetur* 
3, Quidam etiaoi cum torquentur 5 pedes in- 
3, ter fe fubinde rautatis vicibus 3 implicant'\ 
Particulare in foeminispraeterea addit fignum. 
33 Oras 3 ait 5 na turalium fuorum fceminae ma~ 
33 nibus adrootis^ fcabere crebro coguntur. 
33 Nonnunquam , fi digitum admoverint,ubi 

00 Ds msdicina i. 2. cap,< 7, p, §u,i 



t 6 DE LITHOTO MIA: 

^ veficx cervicem is urget, calculum fen- 
„ tiunt. Sequentia figna ergo fufpicionem 
calculi dant. 

i. Dolor adeft in urina reddenda; 

2. Stranguria , feu involuntarium qrinx 
ftillicidium. 

3. Cruor 5 pus , aut arense * aut mucus 
in urina confpiciuntur. 

4. Prurkus in viris ad caput penis, in fce- 
minis ad naturalium oras fentitur. 

5:. Tenefmus in urinaredderida, aliquan- 
do impoflibilitas urinam reddendi abfoluca. 

Omnia tamen hic memorata figna, quam- 
quam magnam dent fufpicionem calculi 5 ta- 
men admodum fallacia funt , adefle enim 
queunt fine calculi praefentia in vefiea. 

Dolorem in reddenda urina, abalia caufa 
oriri pofle nemo dubitat, qui obfervationes 
colligit de hominibus 3 qui vehementem ac 
pene intolerabilem dolorem in reddenda uri- 
na experti fuere, ubi tamen nullus calculus $ 
ne quidem aliud ealculi indicium invenieba- 
tur. 

Stillicidium urinse involuntarium non ma- 
gis certum prxbet fignum,illud enim abufu 
Vini Rhenani caufatumfuifle 3 obfervavit Do- 

donaeus 



DE LITHOTOMIA. 17 

don£Us(Vz). Senex erat 82 annorum, ac ab 
aliis vinis , Gallico , Hifpanico, aut rubro 
nullum incommodum fentiebat. 

Stillicidium etiam obfervatur frequen- 
ter, quando excrefcentia qucedam aut vefi- 
cse collum , aut intus urethram occupat : 
praeterea fi furfures vel fquamulae una cum 
urina exeunt: aut intus vefica excoriatur. 

At Cruor, qui cum urina exit 5 nonma- 
gis a calculo oritur 3 quam ab aliis caufis ; a ni- 
mia laxitate vaforum renalium isoriripoteftj 
aliquando eft criticus. A diureticis fortiori- 
bus (b) interdum caufatur : nimia Venus quo- 
que eum producit:nimiam equitationem aut 
faltationem infequi item poteft. 

Nec miflio purulenta a lapide femper 
producitur ; quoties non Empyematici per 
urinam infignempuris copiam reddunt?quo- 

ties 

(a) Obf. Med. cap. 48. 

(V) Sic ab ufu Cantharidum , prreter plurima alia 
fymptomata, mi&us cruentus obfervatus fuit. vide Foreft. 
1. 24. obf. 7. p. 122. Mifeell. nat. cur. dec. 1. ann. p. & 
10. p. 323. Pareum I. 21. cap. 35. lni&um quoque cruen- 
tum habuit Foemina qucedam 50 circiter annorum , veficato* 
rium e pulvere cantharidum admifto fermento panis cervi- 
ci applicaverat, at poftero die fariguinem minxit, & gzn- 
grama cervicem occupaverat. 



jS DE LITHOTOMIA. 1 

ties-non ulceribus renum aut veficae infequitur? 
aut quoties non poft Gonorrhoeam , Fluorem 
album , mi&um cruentum & alia quampluri- 
ma mala, pus in urina confpicuum eft ? 

Arenae veroin urina, confpicuae, quam- 
quam certum magis fignum prsebeant , ta- 
men a nephritide frequenter lotium quoque 
arenofum obfervatur, adeoque fallit illud fi- 
gnum. 

Ut & pruritus ad caput penis & natura- 
lium oras: is oritur folum ex confenfu ner- 
vorum ; cum intus calculiis in vefica eft, in- 
ternos veficse nervos irritat, & hi commu- 
nicationem habent cum partibus fupra me- 
moratis, & pruritum caufant, aliae quoque 
res heterogeneae , aut ichor , aut pus , aut 
acre quiddam etindem effedtum habent, & 
pruritum a?que faciunt ac calculus. Ergo 
huic figno fidere non poteft Medicus. 

Tenefmus in reddenda urina, &' aliquan- 
do eam mittendi impoflibilitas abfoluta oritur 
non raro ob calculum prementem internam 
veficae membranam & orificium,praefertimfi 
calculus afper eft & inaequalis. Poft caruncu- 
. las in vefica natas itidem infequitur. 

Sed certior paulo & minus, fallax eftfe- 

quens 



DE LITHOTOMIA. t 9 

quens calculi praefentiam detegendi modus 5 

ubi unius manifs digitus index in anum 

oleo illinkus introducitur 5 altera manus 

pubi apponitur, &hocmodo 3 fi adeft cal- 

culus, durities digito deprehenditur, ex qua 

concludi poteft calculum adefle. Hoc ex- 

perimentum , quamquam prima fronte fpecio- 

fum & certiffimum apparet , tamen failere 

poteft, fi Chirurgus fenfum tam exquifitum 

non habet,utdijudicare valeat 5 an calculus, 

anfcirrhus, an alius tumor durus ibi lateat. 

Prse omnibus vero certus calculum explo- 

randi modus, eft ille qui per Catheteris (a) 

in veficam demiffionem fit. 

Inftrumentum hoc prseter ufum in calcu- 
lofis 5 ad urinam fuppreffam quoqueegregium 
eft 5 & quamplurimos veficse morbos. Hippo- 
crati jam innotuit (h) & Galeno. Ufum 
ejus quam exaftiffime defcripfit ^gmeta(V). 

,5 Sumpto 



(d) Hoc inflrumentum a demittendo di&um eft , nam per 
id aliquis liquor in veiicam demittitur; a mia &7j^* , tefle 
Joanne Andernaco in Annotat.Jad i£ginet£ iib. 6, cap. 59. 
p. 615. 

(b) Quemadmodum patet QxGakno,lib. 5. cap. 5. msth. 
medeiid. 

(c)'Lib. 6. cap. 59. i>. <5i5- 

B 2 



2 o DE LITHOTOMIA. I 

3, Sumpto igitur, inquit, cathetere , seta- 
,, ti & fexui convenienti , probe ipfum di- 
5 , rigemus 5 quod hoc modo fiet : Lana 
3, exigua lino deligata per medium , li- 
„ noqtie ex acuto junco per cathete- 
„ ris fiftulam tradu&o , lanam foramini 
,, adaptabimus , quod juxta cathete- 
5 , ris mucronem eft , ac forlice prsecifo 
„ eo quod ex lana eminet, catheterem in 
„ oieum demittemus. J&gro in fubfeilium 
35 collocato , & fomentis , fi nihil prohi- 
„ bet , irrorato , catheterem in re&um 
„ inferemus ufque ad colis bafim ; dein- 
de naturalia ad umbilicum inclinabimus, 
L etenim ab hac parte obliquus veficse mea- 
3) tus exiftit , deinde fic cathetera adi- 
„ gemus. Quum vero juxta regionem in- 
„ ter fcrotum& anum,prope Sedem fuerit, 
55 rurfus genitalia , impofito inftrumen- 
„ to, defiedtemus, in naturalem reducen- 
„ tes figuram , nam a perinseo veficse mea- 
„ tus furfum tendit, propellemufque cathe- 
„ terem ufque dum veficse finum penetra- 
„ verit : fecundum hoc linum catheteri in- 
„ je&um retrahemus, quo urinafimulcum 
„ lana attra&a fubfequatur, quemadmodum 

„ in 



DE LITHOTOMIA. 2i 

5, in fyphonibus accidit : atque talis de- 
„ mittendi catheteris modus eft (a). 

In fseminis autem longecommodius quam 
in viris Catheterifmus inftituitur; illae enim 
urethram & breviorem & magis amplam ha- 
bent. Tum operandi modus is eft : Faemi- 
nam refupinare fuper menfam oportet, a latere 
dextro i£grae ftare debet Chirurgus. Tum 
cruribus ab invicem didu&is, finiftra manu 
vulvae labia diftendat; dextra manu cathe- 
therem fexui convenientem , oleo inunftum 
per urethram in veficam immittat. Quo rite 
fa£co, urina educitur; vel calculus, fi adeft 5 
invenitur. 

Hodie in viris duas habemus cathete- 
rifmum inftituendi methodos. Prima pro 
exploratione > altera in operatione calculi 

magis 

(d) Non tamen femper cathetere caleulum detegere 
poteft Chirurgus. Singularem fuper hac re a Clarifilmo 
Camper accepi obfervationem. r Aperuit cadaver pueri 
ofto circiter annorum, Diu puer ifle calculi fymptomata 
toleraverat ante mortem. Exploratus fuit cathetere a vi- 
ris in Arte expertiffimis, nullus autem calculum detegere 
valuit. Poft mortem vero facile calculum deprehende- 
runt. Vefica inveniebatur admodum crafla , quartam pol- 
licis parteui agquabat,' dura obfervabatur & circa calculum 
contrafta, interne fcirrhofa ac insqualis, 

B3 



., DE LITHOTOMIA. 



** 



magis convenit. Prima fequenti modo pera- 
gitur. Homo fupra menfam aut le&um re- 
fupinari debet. A latere finiftro i£gri collo- 
catus eft Operator. Tum finiftra manu blan- 
de caput penis arripit 5 ac colem 4irfum ele- 
vat. Dextra mariubrium catheteris prehen- 
dit, extremum prudenter in urethramdemittit 
ad os pubis ufque. Tum penem finiftra 
manu elevat > ac juxta catheterem ventrem 
verfus ducit 5 poftea manum dextram paula- 
tim elevat , ac caute in veficam demittit ca- 
theterem. 

At fecunda methodus alio modo peragi- 

tur. Siniftra ergo manu colem Chirurgus 

blande & prehendit & furfum elevat. Tum 

dextra catheterem in urethram ducit parte 

convexa ventrem fpe&ante. Ubi ad os pu- 

bis pervenit , fenfim ac leniter catheteris 

fummum a latere finiftro iEgri verfus ven- 

trem invertit (a) 5 donec cava catheteris 

pars os pubis fpeftet, dein fubter os pubis 

catheterem adigit 5 mox dextram elevando 

eum in veficam ducit. 

Confi- 

(a) Hanc Encheirefin Galli vocant le tour de maitre vel 
ds main , quoniam peritum pofcit Operatorem. 



DELITHOTOMIA. 23 

Confiderandum eft in introdudV ,;e cathete- 
ris veficse orificium)& cavitas juxta proftatam. 

Cathetere in veficam dedufto, hinc inde 
blande convertere oportet, ac attente ob- 
fervare num calculus deprehendatur. Tum 
fi adefl calculus, non raro fonus auditur, 
quando catheteris extremum calculum at- 
tingit (a\ Convenit quoque aliquando &- 
grum ftantem explorare 5 tum enim calcu- 
lus plerumque ad veficse orificium cadit, & 
catheterem tangit 

Pro exploratione calculi Sharpiusufus fuit 
cathetere ferreo , folido : hic certe cjuam 
maxime ad liunc fcopum convenit. 

Calculo jam detecto cathetere , de ejus 
figura (b) , magnitudine ac duritie ju- 



(a) Le Dran Chir. p, 211, notavit hoc negle&o calcu- 
]um non fuiflfe deprehenfum. 

(b) De figura autem calculi & magnitudine judicare 
admodum difficite eft , ac certo determinare impoffibile. 
Patet hoc ex obfervatione quam Celeberrimus Camper , 
Prreceptor meus in asternum colendus , benigne mihi com- 
municavit. Expertus Medicus sgrum ante Lithotomiam 
exploravit; certum fe effe adfirmavit, calculum adefife du- 
rum & magnum." Extraxit tamen nihil , nifi parvos calculos 
feptem vel o&o numero , nec plures adeffe , fortiter ad- 
firmavit. Poft mortem tamen in vefica fe obtulit calculus 
infignis. 



2 4 DE LITHOTOMIA. 

dicare aliquo modo valemus. Siinveficararo 
catheterem tangit , & cito evanefcit , indicium 
eft calculi exigui. Econtra calculi majoris fi- 
gnum eft, quando fimulac catheter in vefi- 
cam demiffus eft , ftatim Catheter calculum 
offendit,& contihuo inde fonus auditur. At 
fi catheter facile fupra calculifuperficiemmo- 
veri poteft 5 calculus lseviseft. Sincontrarium 
appareat, calculus afper eft. 

Aliquando ubi in urethra catheterem re- 

linquere volunt Chirurgi , utuntur cathe- 

tere flexili ; verum hujus in veficam intro- 

ductio admodum difficilis eft, & fine dolore 

fieri nequit. Optimi funt ex argento con- 

fecti , fila nempe plana argentea fingulari 

modo aut fpirae in modum contorquenttir. 

Fabricius ab Aquapendente (a) imaginatus 

eftaiium ex cornu paratum. Sed argenteis u- 

tendum eft , quia magis politi funt , nec tam 

facile franguntur. Loco duorum foraminum 

oblongorum ad extremum catheteris , nulla 

Petitus commendat, & aliud catheteris ge- 

mis laudat,quod foramenin mucrone habet, 

quodque globulo rotundo claudit & aperit 

fiio artjenteo intus in inftrumento inclufo. 

CAPUT 

(a) Cbir. Oper. p. 537- 



DE LlTHOTOMI # A. 2$ 

C A P U T IV. 

Le Calculi SeRione. 

UBi jam de praefentia calculi certus eft 
Chirurgus , ac <eger magnis affli&a- 
tur doloribus, vitamque degit miferam, quo 
citius, eo melius ad ultimum remedium , id 
eft , calculi feciionem , confugere debet ; quo 
diutius enim in vefica calculus reftat , eo 
magis accrefcit, & major fit. Et latius eft 
anceps adhibere remedium, quam nullum. Ab 
unaparte quamquam vitae periculum adfit (a)> 

ab 

(a) Nunquam enim Operator de felici operationis fuc- 
ceflu certus eft , licet feliciter admodurn eam peregerit. Ex- 
ftant nimirum cafus , ubi aut vitio renum , aut ureterum , & 
non raro ab fcirrhofa vefica ,. mors acceleratur. Memorabi- 
lem hiftoriam a ClariiHmo Campero accepi K invenit ille in 
puero calculofo poft mortem pelvim ureteris renis dextri 
ampliffimana , ovum gallinaceum adsquantem , ureterem ll- 
niftro amplius ; pelvis erat pellucida , ac urina turgebat 
Calculus orirlcia uretcrum in veilca clauferat , unde pelvis 
& ureteris dilatatio fuit caufata. Hoc in cafu, nifi rae 
omnia fallant, operatio nunquam cuna optato fucceflu per- 
agi poteft, 

b j 



26 DE LITHOTOMIA. 

ab altera parte tamen fanitatem perfe&ana 
recuperandi fpes reftat. 

Quando seger operationem perferre de- 
crevit, anni tempus confiderandum venit, 
fi poffibile 3 medium inter seftatem & hye- 
mem eligendum eft ; aeftas eriim ob magnum 
calorem , hyems ob frigus noeet 

i£tatis quoque habenda eft ratio. Veteres 
Medici admodum prudentes hac in parte 
fuere , imo Ceifus (a) Lithotomiam vetuit in 
hominibus qui nondum novem annos fue- 
rant nati \ aut decimum quartum fuperave- 
rant. Hodie vero tam timidi non fant ChW 
rurgi 3 nec requiritur. Senes quidem grand- 
sevi huic operationi non conveniunt ? 
quoniam & vis vitalisdebilitatur,&calor na- 
tivusdeeft, Pueri, infantes nimium debiles 
funt , & ob fuam imbecillitatem operatio- 
nem perferre nequeunt, ob ingentem dolo- 
rem & hsemorrhagiam , qu^e operationem 
hanc non raro concomitatttr. Decrepita ergo 
fene&us , & tenelli infantes hanc operatio- 
nem non ferunt. 

Calculofos quoque debito modo praeparare 

ad 

(a) De medic, p. 475, 



DE LITHOTOMIA. 27 

ad operationem oportet, debitam eis pr^- 
fcribit Medicus vivendi rationem^prsefertim, 
quoad cibum & potum. Dein corpus blan- 
de purgare convenit 5 & pro re nata .V. S. infti- 
tuere. His pera£tis 5 operatio inftituenda eft 5 
quae variis modis peragitur 5 qui ad fequen- 
tes quatuor rediguntur, fcilicet: 

Apparatu parvo; 

Apparatu magno ; 

Apparatu alto 5 & 

Operatioiae lateralL 



C A P U T V. 

JDe Apparatu parvo. 

ISta calculi Sc&io quidem commodifTima 
eft 5 quse parvo fit apparatu, at raro con- 
venit. Antiquiffima eft 5 eamque defcripfit 
Celfus:(*) U Medicus diligenter praecifis un- 
^, guibus 5 finiftrae manus digitos duos indi- 

^5 cem 

(a) Lib. 7. pag. 476. cap. 26» 



2 g DE LITHOTOMIA. 

n cem & medium^leniter priusundtos oleo^ 

3 , fimul inanum demittit, dextraeque digi- 

5 , tos fupra imum abdomen leniter imponit. 

3 , Ac primum circa cervicem quseritur calcu- 

5> lus 5 ubi repertus , minori negotio ex- 

„ pellitur. Si vero aut ibi non fuit , aut 

j, receflit retro, digiti ad ultimam veficam 

3, dantur , paulatimque dextra quoque ma- 

w nus ejus ultro tranflata fubfequitur (a). 

3, Cum jam eo venit ut fuper cervicem fit, 

3 , juxta anum incidi cutis plagalunata ufque 

33 ad cervicem veficae debet 5 cornibus ad 

33 coxas fpectantibus paululum 5 deinde ea 

3, parte , qua ftridlior ima plaga eft , etiam- 

3, num fub cute 5 altera tranfverfa plagafa- 

5) cienda eft , qua cervix aperiatur; donec 

33 urinae iter pateat, fic ut plaga paulo ma- 

„ jor quam calculus fit (b). Cum via per- 

„ fefta eft, in confpe&um calculus venit: fi 

3, exiguus eft , digitis ab altera partepropelli, 

3, ab altera protrahi poteft. Simajor, inji- 

33 ciendus a parte fuperiore uncus eft. Ubi 

f) fatis teneri caiculum patet 5 triplex motus 

33 ad- 

(a) Tbid. p. 477, 

(b) Ihid. p. 478. » . .„V;_v. 



DE LITHOTOMIA. 29 

3 , adhibendus. Paulus i£gineta (a) non 
minus accurate hanc operationem defcribit , 
ante fe&ionem quoque concuffione utendum 
voluit, per famulos,aut per ipfum aegrotum 
ex loco alto defilientem , qud calculus ad ve- 
ficae cervicem propellatur ; aegri prseterea 
Ctum defcribit & operationem hanc accura- 
tiffime tradit. \ 

Etecce operandi methodus a paucis lauda- 
tur , a quamplurimis culpatur. Sunt qui 
eam perniciofam efTe autumant, quando in ve- 
fica calculus delitefcit ; alii hanc operatio- 
nem folummodo convenire contendunt,ubi 
calculusinurethra haeret,& per virgam edu- 
ci nequit. Qui mediam infledhint viam , & 
excellentiffimum Celfum fequi malunt, me- 
lius facjunt. In pueris a nono anno ad de- 
cimum quintum , convenit hic operandi mo- 
dus, & in omnibus inftitui poteft,in quibus 
calculus ad perinaeum duci poteft. Et in 
his certe faciliima & fimpliciffima eft me- 
thodus. Praeterea hoc habet commodum, 
quod paucis inftrumentis,imo interdum folo 

fcal- 

(a) Lib. 6. cap. 60. p. 616. Albucafis qtioqus accurat? 
fcripfit de hac metbod. part, 2, Cap. 60. 



3 o DE LITHOTOMIA. 

fcalpello peragatur , ideoque segris non tan- 
tum incutiat terrorem, quam fi Lithotomus 
ingenti ferie inftrumentorum segrum aggre- 
diatur. 

At in grandioribas , robuftis ac obefis 
hominibus, ifta operatio impofllbilis plane 
eft, quia tum calculus dicta encheirefi nec 
ad veficse cervicem duci , nec fatis tuto ex- 
trahi queat poft feftionem. Silentio jam 
prseteribo alia commoda quae Celfiana habet 
methodus , nam nec cathetere lsedi poteft 
urethra, & fectioni Iaterali primum funda- 
mentum dedit. Et fi nobis objiciturhancme- 
thodum a prseftantiflimis in arte viris rejici, 
ab alia parte habemus exempla contrarium de- 
monftrantia ; ingens enim illud Chirurgiae 
quondam lumen Heifterus feliciteream pere- 
git,& plurimi in quibufdamcafibus hanc aliis 
pneponunt , & pleraque incommoda , ut 
funt vulneratio & contufio partium vicina- 
rum, potius incauto Operatori, quam me- 
thodo, adfcribunt. 



CAPUT 



DE LITHOTOMIA. 31 



C A P U T VI. 

De Apparatu Magno. 

SI vero aut parvo apparatu fectio calculi 
impoffibilis eft, aut eum rejicit Chirur- 
gus 5 apparatum adhibere poteft magnum. 
Hic quidem magnam requirit inftrumentorum 
copiam 5 ac ldcirco apparatus magnus voca- 
tur. Hujus methodi prima inventio Joanni 
de Romanis tnbuitur ; & dein a Mariano 
Sando (a) defcripta fuit; qnde quoque Ma- 
riana methodus vocata fuit. 

Jnftrumenta quae in hac methodo deilde* 
rantur , funt fequentia. 

1. Catheteres ferrei fulcati varii pro cor- 
poris magnitudine. 

2. Culter Lithotomus linteolo ad apicem 
ufque ferme involutus. 

3. Duo itineraria, feu Condudores 5 quorum 
alter mas, alter fsemina vocatur, quia 

fsemina 

(a) De lapide veftc® per incificmem extrahendo tefte 
Heift. ch. p. 862. 



32 DE LITHOTOMIA. 

fsemina mucrone bifurcata, dorfumin 

media maris parte recipit, & fupra eum 

movetur. 
4. Forcipes varise magnitudinis , tum re&ae, 

tum curvae. 
J. Inftrumentum unaparte cochleari, ab 

altera nodulofo glande inftructum,qui- 

bufdam lapidillum vocatur, Gallis bou- 

ton. 

ALgQr debito modopraeparatusfupra men- 
fam locari debet , de ejus pofitura non omnes 
conveniunt : quidam in integrum cegrotum 
refupinari volunt 5 pulvinari fub capite folum- 
modopofito: alii segrum tam alte elevant, 
ut ejus corpus cum horizonte angulum 45? 
graduum ferme efficiat. Cujus rei aliam non 
video rationem , nifi fortafTe calculus hoc 
fitu ad veficse cervicem magis appropinquet ; 
fed hoc non magnum in fectione adfert 
commodum, nam forceps paulo longior eal- 
culum aeque facile prehendere poteft in fun- 
do veficae, quam brevis in cervice fitum la- 
pidem. Situm horizontalem , iive priorem 
ego prseferrem, fequentem ob caufam; tum 
enim neque inteflina, neque alia vifcera ab- 

do~ 



DE LITHOTOMI A. 33 

dominalia veficam premunt verfus inferiora, 
quod in alia pofkione fit praefertim fi ejulatu 
hanc prefiionem adjuvat aeger, tum vero fa- 
cile vefica in rugas contrahitur, & nimis li- 
bere haeret, & una cum calculo per forci- 
pem prehenditur , quod admodum pericu- 
lofum , & quandoque lethale eft. 

J&gro fuper u menfam refupinato , manus 
pedibus alligantur, & crura divaricantur, 
quae a duobus miniftris firmiter tenentur, ter- 
tius minifter fcrocum elevat , & cutem peri- 
nxi duobus anterioribus digitis tendit: funt 
alii qui xgvi caput & firmum tenent , & fu- 
ftentant. 

Operator poft catheterem introductum, 
ejus curvatura contra perinseum premit, ut 
confpici poflit finiftrorfum paululum ubinam 
incifio debeat inftitui , quo rite explorato , 
lithotomum Operator adhibet, & circa fi- 
niftram & mediam peripaei partem haud 
procul ab ejus futura , incifionem peragit,in- 
cipiendo immediate infra fcrotum , & finien- 
do ferme ad Jatus ani,per cutem & pingue- 
dinem primo fecat , convenit tum digitis 
explorare ubinam catlieteris fulcus fit pofi- 
tus, quo rite atta&o^urethram deorfum ver- 

C fus 



34 . DE LITHOTOMIA. 

fus itaincidit, ut adfulcum catheteris per- 
tingat culter , tum nonnulli fedtionem ure- 
thrae peragunt incipiendo ab inferiori parte ; 
alii contrario modo (tf) 3 fed hoc perinde eft, 
mucrone fcalpelli femper in falco retento. 

Poftea lithotomum retrahit, & apicem di- 
giti indicis, five unguem finiftrae manus in 
fulco catheteris ejus loco tenet , prehendit 
tum condu&orem marem 5 eumque juxta di- 
gitum fupra fulcum catheteris in veficam pro- 
fcrudit , deinde catheterem ex vefica per ure- 
thram educit 3 ac conduftorem feminam fu- 
pra dorfum alterius conduftoris dirigit ad ex- 
tremum ejus , imo ufque in veficam urina- 
riam. (b) Hoc pera&o bini ifli condudores 

ab 

(a) Plagafiveincifio urethrae extendi debet per bulbum 
ad initium cervicis vefica? , quod facillime lit , fi tempore 
quo incifio peragitur, curvatura catheteris firmatur infra 
os pubis furfum verfus, quemadmodum Le Dran , aliique 
commendant. 

(b) Loco horum condu&orum nounulli utuntur uno 
duclore quemGalli Gorgeret vocant , alii ductorem Hildani, 
extremum hujus inftrumenti per fulcum catheteris in ve- 
ficam demittunt, tum urina fi qua in vefica adeft, ftatitn 
effluit , ac Operatorem certum reddit fe in vefica? cavum 
penetrafie,tum hoc inftrumento veficas cervicem dilatare co- 
natur , ac poftea fupra hunc ductorem forcipem adigit. 



DE LITHOTOMIA. 3? 

ab invicem leniter & caute , ope manubrio 
rum diducuntur , & fenfim veficae cervix 
dilatatur: hoc fa6to,inter binos iftos du&o- 
res forceps conveniens in veficamdemittkur, 
quo parumper cervicis dilatatio augetur, ac 
adjuvatur: alii ante forcipis in veficam de- 
miffionem, digitum indicem oleo imbutum, 
inter condu&ores protenduntper veficse col- 
lum , & fenfim leniterque dilatant, quod im- 
probare non audeo. 

Forcipe in veficam introducto, eum invertat 
Chirurgus oportet , ut certior fit , eundem jam 
in vefica efTe , & fi tum facili modo aperire eum 
queat, indicium eft in cavo veficae exiftere; 
fi vero non facile aperitur, retrahere necefTe 
eft, ut cautius immittatur. 

Condu&oribus retra&is , forceps claufa ad 
veficse fundum ufque demittitur, & totam 
veficam undique curiofe,ac accurateperfcru- 
tatur operator,dpnec calculum ipfum attingat; 
tumcaute forcipis extrema ab invicem didu- 
cuntur, &, fi fieri poteft, calculus prehenditur ; 
ubi fatis teneri eum patet, triplex motus ad- 
hibendus eft in eo protrahendo , tum verfus 
inteftinum rechim , tum in latera , donec 
tandem in integrum calculus protra&us fue- 

C 2 rit. 



3 6 DE LITHOTOMIA. 

rit. Poft extra&ionem calculi, convenitve- 
ficam examinare, an alius fortaffe calculus 
lateat. Huic fcopo egregie convenit inftru- 
mentum Gallis Bouton di&um, & ii parvae 
arenulse, vel lapides adfint, eas cochleari ad 
hujus extremum adfiKO,eximere oportet; at 
calculus immiffa denuo forcipe extrahitur. 

Plurima ut fecum fert haec methodus in- 
commoda, fic quoque fua commoda habet, 
quibus Celfiana methodus caret. Ad fun- 
dum veficae delitefcentem iapidem prehen- 
dere poteft Operator. i£que facile in aduitis 
infticui poteft, quam in junioribus. Verum 
incommoda quse habet,funt majoris momen- 
ti. Silentio prsetereo haemorrhagiam ob ]ae- 
iionem vaforum , at dilatationem ingentem , 
& plerumque lacerationem partium damno. 
Incifio externa nimis parva eft , & quando 
verfus inteftinum rechim eam prolongare 
vult Chirurgus, hoc inteftinum laedat necef- 
fe eft,ni admodum cautus fit : fuperiora ver- 
fus lncifionem ampliando fcrotum Jaedit & 
membranam ejus celluiofam ecchymofis oc- 
cuparepoterit 5 ejufque fequelse. Inftrumenta 
fecundo difficulter in veficam ducuntur. Im- 
mifiio digiti , dilatatio conductoribus per- 

acla 



DE LITHOTOMIA. 37 

a&a & forqipe, nihil efficiunt praeter lace- 
rationem cervicis veficae & partium vicina- 
rum, praeterea,cervicis & colli incifio & minus 
periculofa & minus molefta eft;extrad:io cal- 
culi caufat veficae contufionem, & laceratio- 
nem infignem,quam non raro aut mors,aut 
urinae incontinentia, aut perinaei fiftula infe- 
quitur. 

Experimenta praetereaCIariffimiLouis (#) 
confirmant , quod calculi extraftio fcmper 
difficilis fit cum apparatu magno , quod 
glandulae proftatae fint admodum contufe 5 & 
faepe a collo veficae feparatae, quod vefica ipfa 
aliquando ab ofle pubis fuerit feparata , ob 
rupturam ligamentorum , quae eam offibus 
pubis adnedtunt. Lacerationem hanc ad- 
fcribit refiftentice quam proftata efFecit in 
extraftione calculi, & pravae dire&ioni inci- 
fionis externae. Haec incommoda quae fecum 
trahit Apparatus magnus , aliam excogitan- 
di methodum anfam praebuerunt. 

(a) Mem< de VAcad. Roy. de Cbk. tom. 2. p. 626. 



c 3 ca^ 



3 s DE LITHOTOMIA. 

C A P U T VII. 

Dc Seflione Laterali. 

ANno circiter i(5p7 Lutetiam Parifiorum 
venerat Monachus quidam , Jacobus 
nomine 3 qui novam 5 & magis tutam metho- 
dum fefcire affirmabat, qua calculum e vefica 
educebat. Methodus illa forfan Laterali 
fedtioni fundamentum dedit. Imprudenter 
quamvis & infcius calculofos ille fecabat; 
tamen ejus methodus ab aliis exculta , & 
magis perfe&a, cum fucceflu inftituta fuit. 

Monachus ille, feu Eremita fequenti modo 
operationem inftituebat. Homine rite col- 
locato & detento, catheterem ferreum ro- 
tundum finefulco, craffiorem vuIgaribus,mo- 
re confueto in veficam introducebat ; gibba 
ejus parte verfus finiftram perinaei partem 
detenta, fcalpellum lithotomum ab ani par- 
te proxima furfum verfus ducebat 5 primo 
re&a plaga pollicem diftante a perinaei futu- 

ra, 



DE LITHOTOMIA. 39 

ra , dein oblique ad mediam perinaei partem 
adfcendente 5 omnia fecabat ad catheterem 
ufque 3 tum veficse collum , tum ipfam vefi- 
cam 3 faiva folum manente urethra reliqua. 
Digitum deinde in veficam immittebat, cal- 
culum qu3erebat;quo invento, inftrumentum 
peculiare in formam cochlearis oblongi con- 
ftru&um 3 per vulnus in veficam intromitte- 
bat 3 fupra hoc inftrumentum forcipem , qua 
calculum prehendebat ; tum cathetere re- 
tra&o , calcnlum prompte admodum extra- 
hebat. 

Lateraliter quidem liac methodo opera- 
tionem peragebat frater Jacobus ; atta- 
men interdum folummodo veficse collum fe- 
cabat, non raro inteflinum re&um Isedebat. 
Cathetere fine fulco utebatur, & fic non ar- 
te 3 fed fortuna juvante, operationem pera- 
gebsit. 

Eventusquoque docuitfuccefiiim infelicem 
infecutum fuifTe: cum imprudenti hac Sed:io- 
ne e fexaginta caiculofis^ quos Jacobusfeca- 
verat, viginti quinque vitam cum morte com- 
mutarunt 3 tredecim fanitatem recuperavere ; 
viginti duo reliqui aut fiftulam in perinaeo 
habueruntj aut urinae incontinentia labora- 

C 4, runt 



4 o DE LITHOTOMIA. 

runt (a). In cadaveribus , quibus calculum 
extraxerat , invenerunt frequenter urethram 
in totum a vefica abfciffam , in aliis gan- 
graenam, aut fphacelum vefic^e & partium cir- 
cumjacentium ; in aliis inteftinum reftum 
perfcifum invenerunt, in quibufdam fundum 
veficae laefum , imo laceratum , ita ut potius 
methodus illa damnanda (b) fit, quam lau- 
danda. 

Ex vitiis vero alterius fapiens emendat 
fuum, & poft hunc Monachum alii fuere 
qui methodum ejus amplexi funt, fed opera- 
tionem multo prudentius, & magis fcientia 
Anatomica, eximio iilo , & firmo totius Medi- 
cinae fundamento, imbuti, inftituerunt. In- 
ter eos & forfan primus,clarifTimum illud ar- 
tis Apollineas lumen , fuit Ravius, qui poft- 
quam Monachum calculi feclionem peragere 
viderat in Hollandia, cito didicit ex cadave- 

ribus 

(a) Merius hoc refert ia peculiari lihcllo Parifiis 1 700 
edito. 

(fc) Amftelaedimi tamen cum fucceffu , & feliciter opera- 
tionem pro calculo inftituit Jacobus. Exvita ejus aVache- 
20 confcripta , patet Ampliffimum urbis hujus Magiftratum 
ei dono dediiTe aureumnumum valoris ducentorum floreno- 
:ri*ify fcjHcet, ^ooLivrcs'. Infcxiptione, F&qs^vatiscivi£vs» 



DE LITHOTOMIA. 41 

ribus eorum , qui intra Jacobi manus tribu- 
tum naturae folverant , hanc operationem 
revera effe commendabilem & eximiam , 
modo bene inftitueretur 5 & fucceffum infe- 
licem caufatum fuiffe infcitia, & impruden- 
tia Monachi. Ravius igitur hanc operatio- 
nem pro calculo longe emendavit, & cathe- 
terem adhibuit fulcatum. Agrum horizon- 
taliter refupinari voluit fupra tabulam juffoe 
altitudinis 3 clunibus cum margine refpon- 
dentibus, pedibus ligatis, & divarieatis crti- 
ribus ope duorum miniftrorum. 

Cathetere vulgaricraffiore introdudlo, ma* 
nu finiftra prehendebat fummum catheteris , 
& paululum inclinabat verfus inguen dextrum 
segri, quo gibba catheteris pars in perin^eo 
fe oftenderet ad ejus latus finiftrum, ubi in- 
cifionem peragere volebat Operator 5 tum 
incifionem faciebat a parte fuperiori, inferio- 
ra verfus, fatis magnam 5 fe extendentem ad 
latus ani 5 folummodo per cutem & pingue- 
dinem 5 nec nimis appropinquabat ad anum, 
ot vitaret inteftinum re&um , nec ad cuber 
oilis ifchii , ne perderet catheterem. 

Fafta prima incifione, digito vulnus ex- 
plorabat, & poft hanc exploratioaem , pru- 

C 5 denter 



4.2 DE LITHOTOMIA. 

denter ac lateraliter fe&ionem continuabat, 
tum fulcum catheteris digito quaerebat , quo 
deprehenfo^extremumLithotomi in eum de- 
mittebat , & juxta hunc fulcum fcalpellum 
in veficam ducebat , veficaeque collum non 
admodum magno vulnere aperiebat. 

Tum retra&o Lithotomo , digito explora- 
bat magnitudinem plagae infli&ae , qua rite 
notata, condu&orem marem juxta cavum 
catheteris in veficam protrudebat 5 fupra ma- 
rem fseminam immittebat, intra quos con- 
du&ores poftea forcipem, qua calculum edu- 
cebat. 

Feliciter admodum, &felici cum fucceflu 
Lithotomiam hac methodo exercuitRavius, 
imo ipfe adlirmabat, fe hoc modo veficam 
fine lxfione proftatarum glandularum fecare, 
quod tamen Galliae & Angli^ Chirurgi vix 
credere , & contrarium evincere ftudent. 

Methodum hancRavius dum erat invivis, 
divulgare noluit, fed poft ejus mortem fum- 
mus Albinus eam cum Medicis communica- 
vit in peculiari defcriptione methodi Ra- 

vianse. 

Prse aliis fupra memoratis modis hsecce 
operatio pr^ponenda 3 quia incifione latera- 

li 



DE LITHOTOMIA. 43 

liveficam aperit multo commodius ac tutius, 
quam laceratione apparatus magnus. 

Methodum hanc poftea adhucdum corri- 
gere tentarunt magni nominis Chirurgi, & 
inter alios magnum illud Britannise ctecus 
Chefeldenus. Is poftquam apparatu alto mira 
felicitate calculofos fanaverat , Ravii quo- 
que methodum experiri voluk, fama tanti vi- 
n procul omni dubio exckatus, varia dein- 
ceps in methodo hac emendare ftuduit. 

Sequenti ergo modo operationem infti- 
tuit. 

/&grum eodem modo collocat ac Ravius. 
Catheterem in veficam demittit, & fummum 
ejus inclinat verfus inguen dextrum segri, fic- 
que minifter eum retinere debet una manu , 
dum altera fcrotum elevat, hoc modo cathe- 
ter urethram contra os pubis fxrmat , & gib- 
bam catheteris partem dirigit verfus medium 
inter anum & tuberofitatem offis Ifchii. 

Incifionem inchoat a latere finiftro perii- 
mei, paulo altius quam eft origo mufculi e. 
re&oris penis. Hanc incifionem extendit 
ufque ad medium inter anum & tuber offis 
Ifchii. Si plaga non fatis profunda una fe- 
ftione inflicta fuerit,akeram fuperaddk ; in- 

djce 



44 de lithotomia: 

diee manus finiftne poftea Operator fulcum 
catheteris quserit, quo melius & certius api- 
cem lithotomi in eum demittat, & partem 
urethne membranaceam fecat circa proftatam 
glandulam, tunc cultrum lateraliter dirigit 
verfus mufculi ere&oris originem, & juxta 
fulcum catheteris ad extremum ejus ufque 
ducit in veficam , fecando collum veficse, 
ejus Orificium , & proftatam glandulam ; 
quo fa&o * lithotomum retrahit , & tunc in- 
ftrumentum Gorgeret introducit,& fupra il- 
lud forcipem, qua calculunrextrahit. 

Hsec methodus egregia quidem eft , fed 
difBcultas magna inde oritur , quod cathe- 
ter a miniftro retineatur 5 quae tamen tolli- 
tur, fi minifter attentus , & probe gnarus fit: 
reliqua quse fuperveniunt fymptomata, parvi 
funt momenti. 

Ex duobus fupra di&is calculum eximen- 
di modis, fuum procul omni dubio procudit 
Galliae celeberrimus Chirurgus Le Dran. 
Noverat quippe fucceflus llavii, & Chefelde- 
ni methodum,ac curationem felicem accepe- 
rat. ' Ingeniofe ergo fuam operationem pro 
calculo & excogitavit, & dexterrimeperegit. 

Hsec eft ejus methodus: 

Duo~ 



DE LITHOTOMIA. *y 

Duobus peculiaribus inflrumentis utitur, 
quae delineata funt in tabula de operationi- 
bus Chirurgicis libro adnexa; primum vocat 
la fonde a bec , ac alterum le Bijlouri cn 
Rondache. 

-^Lger debito modo collocatus rite retine- 
tur. Tunc catheterem fumit , & in vefi- 
cam debito modo demittit ; fupra ful- 
cum . ejus lithotomum vulgarem , facbi 
prius incifione. Deinde in fulcum im- 
mittit condu&orem roftratum , & juxta 
eum in veficam adigit : poftea catheterem 
e vefica retrahit , condu&ore calculum, 
ac ejus magnitudinem & figuram explorat; 
porro cavum condu&oris vertit verfus me- 
dium inter anum & offis ifchii tuber; tan- 
dem fcalpellum fumma parte rotundum , fu- 
pra cavum condu&oris lateraliter in vefi- 
cam immitcit, & fic fecat urethram, collum 
veficae, & proftatam , a parte anteriori & 
laterali finiftra. Retrado cultro , fupra con- 
dudtorem immittit inftrumentum Gorgeret , 
& retra&o condu&ore, forcipem, qua cal- 
culum prehendit, & extrahit. 



C A- 



4 6 DE LITHOTOMIA. 

C A P U T VIII. 

De Apparatu alto. 

PEtrus Francus anno 1560. Laufannse 
operationem hancneceffitate coa£his,in- 
ftituit. Se&io in perinaeo ob magnitudinem 
calculi 3 impoflibilis erat , tamen ut puerum 
fervaret, & a diro hofte liberum faceret, pa- 
rentum precibus motus, fe&ionem fupra os 
pubis inftituit,ac feliciter calculo edu£io,fa- 
nitati priftinse reftituit. Hicce operandi mo- 
dus , Methodus Franconica fuit di&a , ab aliis 
Settio Hypogajlrica , quod in hypogaftrica 
regione operacio peragebatur. 

Eft ergo illefecandi modus, quo fa&a in me- 
diohypogaftrio incifione,vefica cultroaperi- 
tur,in membranaceaejus parte, inter ospubis 
& ejus fundum. Optimus hanc Se&ionem 
peragendimodus a hiceft. i£grodebito modo 
collocato, & detento, veficamprimoimplerc 
oportet aqua calida, ut fupra offis pubis al- 
titudinem adfcendat, quod digitis facillime 

depre- 



DELITHOTOMIA. & 

deprehenditur: vefica rite impleta, incifio- 
nem Operator facit,&longitudinaliter fupra 
lineam albam, cutem cum pinguedine fecat: 
incipitautemhancincifionem quatuor circiter 
digitos tranfverfos infra umbilicum, eamque 
extendit ferme ad ligamentum penis fufpen- 
forium ufque , fpatio pollicis reli&o. 

Caute ac prudenter inter duos mufculos 
abdominis reftos per lineam albam pergit, 
donec veficam detegat ; tunc eam veficse 
partem eligit, quae a peritonseo non invefti- 
tur 3 ibique extremum fcalpelli in veficam 
adigitj & incifionem eadem dire&ione, qua 
in linea alba facit ; indicem manus finiffrce 
in veficam demittit, quo veficse latera 5 & 
fundum fuftentat 3 & fe&ionem veficae ipfius 
faciliorem reddit. 

Vefica fatis aperta 5 forcipe calculum 
quserit & eximit : quod facile fit 5 fi incifio 
in linea alba fatis magna fuerit : fecus lace- 
rationem caufari poteft. 

Multi hanc fecandi methodum primum 
amplexi fuerunt; plurimi eam poftea rejece- 
runt. 

Inquibufdam convenit^inaliis miniis;ope- 
ratio hsec prseftat aliis 3 quod nunquam fiftu- 

la 



4 3 D E L I T H O T M I A. 

la in perinaeo infequituf 3 nec eam comitatur 
incontinentia urinae ; prseterea non adeo pe- 
riculofa eft quam reliqui modi. 

Verum non femper poffibilis eft aqux te- 
pid^e in veficam injeftio, quse prseterea fine 
magno dolore fieri nequit, praefertim fi itt- 
tus inflammatio , aut fuppuratio delitefcit, 
& fi imprudens fe&io peritonseum laedit, 
urina quoque facile in abdominis cavum 
penetrat, ac mala fymptomata producit. In- 
fuper quia cellulofa membrana inter veficam 
& os pubis impofita eft, fuppuratio ibidem 
metuenda (a). 

Curatio vulneris difficillima interdum eft, 
urina continuo deligationem folvit & gluti- 

nationem per emplaftra ferme impoflibilem 

reddit, pisefertim fi aegrisetate provedtiores 

funt. 

In quibufdam ergo cafibus,aut neceflitate 

coaftus eam inftituere debet Chirurgus. 

(a) Dantur tamen cafus , in quibus peritonasi fe&io non 
admodum metuenda eft. Inter quamp-urima obfervata me- 
morabilem cafum in Theatro Anatomico Franequerae de- 
monftravit celeb. Camperus. Vir veficam adeo magnam 
habebat, ut fupra umbilicum adfurgeret. 

c a- 



DE LITHOTOMIA. +9 

C A P U T IX. 

2)£ ff/0*fo quo Cakulofos fecat Fratcr 
Cofmus. 

FRater Cofmus peculiari utebatur inftru* 
mento, quod vocant, le Lithotome ca- 
cht, elegantifllme expreflum eft a celeberri- 
mo Louifio (a). Eft fcalpellum, five culter $ 
qui longitudinem habet quatuor pollicum 
cum dimidio 5 occultus eft intra duas laminas 
ferreas, hse laminse penetrant & adfixae funt 
manubrio ligneo, cujus ope apertura cultrum 
inter & laminas ad apicem determinatur. 
Excogitatum fuit hoc inftrumentum ea de 
caufa, ut Operator certus foret de magnitu- 
dine incifionis; fed an huic fcopo fatisfaciat, 
dubito. 

Homine convenienti modo collocato, ca- 
theter fulcatus in veficam demittitur. Mi- 

nifter 

(a) tn Mem. de VAcad. Roy. de Chir. tom. 3. p. 6*6, 

D 



$o DE LITHOTOMIA/ 

nifter una manu fcrotum, altera catheterem 
fuftentat ac ita dirigit, ut angulum re&um 
efficiat cum corpore. Operator cutem tendit 
In perinaeo duobus anterioribus finiftrae ma- 
nus digitis, & a latere perinaei incifionem 
facit, defcendendo verfus . tuber offis ifchii, 
ad minimum per %\ pollicum longitudinem 
in adultis. 

Poftquam prima hac fe&ione cutem & 
pinguedinem penetravit, indice finiftroful- 
cum catheteris detegit , & mucronem inftru* 
menti fui in eum demittit , tum finiftra ca- 
iheterem prehendit, & dextra juxta fulcum 
catheteris fuum inftrumentum dirigit , & 
In veficam adigit, quo fado , catheterem re- 
trahit. 

Dein extrema parte inftrumenti explorat 

magnitudinem calculi, qua explorata, ma- 

nubrio limites ponit incifioni. 

Hocpera&o, laminas firmat infra angu- 

jum offts pubis , & aperit inftrumentum la- 

teraliter verfus tuber offis ifchii, apertum ex- 

trorfum trahit: tum calculum forcipe immif- 

fa extrahit. 

Hicce operandi modus incertus eft * 

nunquam enim inoifio refpondet exa&e 

ma- 



DB LITHOTOMIA. yi 

manubrio* Experimentum inflitui , ad 
feptem lineas inftrumentum apertum ha- 
bui , & inveni in cadavere glandulam 
proftatam non folum fiffam per medium i) 
verum & veficse pars pofierior lzefa erat ; 
in aliis incifionem nimis parvam ; in quibus- 
dam laefionem veficularum feminalium ob- 
fervavi , in nonnullis pofterior vefioe pars 
laefa erat. 

Cito quidem operatio & facile peragitur; 
attamen tuto eam praeftare impoffibile eft. 

C A P U T X. 

■ 
Methodus Cl Le QdU 

'Agis placet methodus Clariffimi Le 

. Cat 5 celebris Chirurgise Profeffor 

Rothomagenfis , hanc aliquoties fub ejus 

aufpiciis in cadaveribus peregi 5 cum 

ftudiorum caufa Rothomagi degerem. 

ifiger debito modo collocatur, Operator 

D 2 im- 



y 2 DE LITHOTOMIA; 

immiflb in veficam cathetere, eum miniftro a 
latere finiftro aegri tradit, qui manu dextra 
eum firmiter tenet & urethram tendit, tum 
manu finiftra cutem perinaei tendit , & 
dextra adhibito lithotomo peculiari a la- 
tere fulcato , incidit cutem & pingue- 
dinem ad bulbum urethra ufque , tum infra 
bulbum huncce catheteris fulcum quserit, 
quo invento, cufpidem lithotomi in eumim- 
mittit & urethram aperit , hoc fafto , li- 
thotomum finiftra manu prehendit , ac dex- 
tra alium cultrum a latere quoque fulcatum 
fupra lithotomi cavum in catheterem ducit, 
tum manubrium fecundi cultri (quem Cyfto- 
tomum vocat Vir Magnus) toto pugno 
prehendit , & lithotomum retrahit ; re- 
tra&o lithotomo, Operator fe elevat & fi- 
niftra manu manum miniftri amplettitur, ac 
fummum catheteris inclinat verfus inguen 
dextrum, tum Cyftotomum juxta cathete- 
rem in veficam demittit , & retrahit api- 
ce fupra catheterem retento , tum in- 
itrumentum Gorgeret fupra cavum cyfto- 
tomi in catheterem & juxta eum in vefi- 
cam demittit , tum poftea forcipem , qua 
calculum prehendic & extrahit. Cautus & 

fciens 



DE LITHOTOMIA. 53 

fciens hic requiritur minifter , qui catheterem 
debito modo ac firma manu retinet,permo- 
tum enim catheteris incifionem interdum du- 
plicem 5 praefertim in vefica, infligere pote- 
rit Operator , quod in cadavere invenit lau- 
datus fupra Camperus celeberrimus, 

Quando calculus nimis magnus eft, aliud 
peculiare inftrumentum adhibet, quod vocat 
k Gorgeret Cyftotome y quod in media par- 
te fifliim eft,ac ope gynglimi aperiri poteft, 
per cochleam a latere ejus appofitam , apici 
hujus admodum ingeniofe excogitatum cul- 
tellumadfixit,quod inftrumentum vices cy- 
ftotomi fuftinere poteft. 

Peculiari libro hanc methodum defcripfit 
Qariffimus Le Cat* & figuras adjecit. 

Dexterrime certe & admodum feliciter 
calculofos fanat; ab amico cum Rhotomagi 
eram, relatum mihi fuit, Virum hunc cele- 
berrimum intra dimidium horae fpatium de- 
cem acalculo liberafle & poftea fanafle, qui 
fucceflus fane omnem fidem fuperat. In hac 
operandi methodo , glandula proftata per 
medium fecatur ferme in integrum , & nul- 
lumin extrahendo calculo prsebet obftaculum* 
C calculus mediocris eft magnitudinis. 

D 3 Nec 



M DE LITHOTOMIA. 

Nec hac methodo hsemorrhagia metuen- 
da eft 5 quse alias caufatur a lsefione vaforum: 
extra&io quoque calculi facilis eft 5 quia par- 
va admodum reperitur refiftentia. Plurima 
fuper hanc methodum cum Viro Cl. feci ex- 
perimenta in cadaveribus 3 quse femper ex 
voto fuccefferunt. 



C A P U T XI. 

Le Meihodo Foubertiana. 

AT difficilior paula eft methodus illa, 
quam invenit ;dexterrimus Parifiorum 
Chirurgus Foubert. 
Hujus methodi defcriptionem dedit in Mem. 
Acad. Reg. Chir.&o&o tabulis illuftravit. 

Ipfum veficae corpus tangit &fecat, in- 
tafto ejus collo & cervice. Inftrumenta 
quoque peculiaria adhibet. 

Primo acu triangulari cannula inclufa uti- 
tur* fupra hanc cannulam videreeft fulcus: 

hac 



DE LITHOTOMIA. 55 

hac acu perforat corpus veficse inter ejus 
uretherem finiftrum & orificium. 

SecundOj, peculiarem cultrum habet , quem 
fupra di&um cannute fulcum poftea in vefi- 
cim demittit. Lamina cultri hujus cum ma- 
nubrio angulum facit obtufum. Haec eft 
ejus operandi methodus : Priufquam calculum 
fecat , veficam hominis calculofi aqua calida 
implet,quemadmodum in feftione hypogaftri- 
ca. Tum aegrum eodem modo collocat ac 
in apparatu magno , pulvinar fupra yentrem 
applicat^ quo vefica prudenter verfus peri r 
nseum premitur , fcrotum a miniftro reti- 
netur. Tum Operator indicem finiftrse ma- 
nus in anum demittit , quo inteftinum re~ 
dum ad dextrum segri latusducit,.& : fum- 
pta acu triangulari cum cannula eam immit- 
tit inter anum & tuber offis ifchii, ita ut ab 
ano pun&ura per pollicis longitudinem diftet, 
& tres lineas ab ifchio : penetrat inftrumen- 
tum hac pun&ura ftatim in veficam, quod 
cognofcitur ab effluente urina per fulcum. 

Tunc indicem ex ano retrahit & finiftra 
manu acum triangularem cum cannula pre- 
hendit,& dextra lithotomum fuum ampie- 
Clicur, quem, dorfo laminse applicato fulco 

D 4, can- 



5<5 DE LITHOTOMIA. 

cannulse, (poftquam acum retraxit,) in vefi- 
cam adigit,tum oblique fuperiora verfuscor^ 
pus veficae incidit , elevando cultri extre- 
mum; hoc fafto, eum retrahit fecando muf- 
culos, pinguedinem & cutem parallelo modo 
ad incifionem ipfius veficae. 

Per hanc aperturam fuum Gorgeret intro- 
ducit, ac fupra hoc forcipem qua calculum 
educit. 

Menfe Majo anni 173 1. primo operatio- 
nem hanc inftituit Foubertus, ac expertus 
fuit , quod inje&io aquse tepidae. in veficam 
non folummodo dolorem infignem aegro ad- 
ferret, verum infuper quod dolor segros mo- 
tum facere cogeret, quo magnam aquae co- 
piam amittebant, Propinavit igitur aegro 
magnam liquidi copiam , & urinam retinere 
foadebat pridie vefperi ante operationem , & 
menfe Aprili 1752, calculum extraxit in- 
fignem. 

Menfe O&obri ejufdem anni a calculo li- 
beravit hominem 60 annos natum. 

Anno 173?. alium 28. annorum etiam 
cum fuccefTu a calculo liberum fecit. 

Aprilis 12. anni. i736.itidemcum fucceffu 
inftituit hanc operationem in juvene 17. an- 
norura, Qnu$ 



DE LITHOTOMIA. 57 

Quinque hx operationes cum fuccefTu per-v 
adae fuere. Attamen poftea fna quoque in- 
commoda haecce invenit methodus. Quan- 
do non fatis vefica eftimpleta, acum extra 
veficam protrudit facile. Si magna fuper- 
venit fuppuratio, exitum npn fatis liberum 
pus invenit; unde fe nonnunquam in jnem- 
branam cellulofam deponit , quam non raro 
inflammatione 5 fuppuratiorie 3 & gangraena 
afficit. 



«)S»:!SSSSSSSSS:®:SSSSSSSSSSSttS:SSS 

C A P U X XII. 
Methodus Tboma. 

THoma Chirurgus Nofocomii (de Bi- 
citre') aliam adhuc calculofos operan- 
di methodum invenit , aperit etiam corpus 
veficse, fed alio modo, & unjjco inftrumen- 
to> licetjcompofitq, 

Inflrumentum hoc conflat cannulata acu * 
cujus extremum lanceolatum eft>& fcalpello 
re&o i\ pollicumlongo, quod fupra cannulam 

D 5 re- 



5 3 DE LITHOTOMIA. 

reconditur. Summum hujus inftrumenti cau* 
dam habet femilunatam, qua cultelli aper- 
tura determinatur. Ingeniofe infuper adap^ 
tatus eft circum cannulam condudlor, feu 
Gorgeret 5 quem fa&a fectione^extra&o reli- 
quo inftrumento^relinquere poteft Operator; 

Aqua calida veficam primo adimplet. M>- 
gro ut oportet collocato, minifter pulvinar 
abdomini imponit & fcrotum fuftinet. Tum 
Operator in veficam inftrumentum adigit a 
latere perinaei infra os pubis. Aqua per can- 
nulam effluens , indicium eft veficam perfo- 
ratam effe. 

Vertit tunc fcalpellum oblique verfus fi- 
niftram clunem aegri, tum aperit : reli&o con- 
du&ore apertum retrahit reliquum ioftru- 
mentum , fecando inferiora verfus omnia 
quse obvia funt. 

Sic ipfum veficse corpus fecat quemadmo- 
dum quoque Foubertus. ImmifTa fupradu- 
dorem forcipe calculum extrahit. 

Facile tunc calculus fofas trahitur , etiamfi 
magnus fit. Juvenem hac methodo fanatum 
vidi 5 quem ipfe Thoma mihi monftravit , cum 
Parifiis commorarer y & dexterrime quo- 
que hanc methodum me prsefente in ca- 

davere 



DE LITII OTOMI A. £ 

davere peregit. Ambx metliodi & Foubeitii 
& Thomse, faec habent ! commoda j quod 
cathetere non opus habeant. Incontintefttia 
urin^ hanc methodum non infequitur, quki 
nec orificium, nec collimrvelfee fedunttm. 
Quando catheteris introdu&io imp^ffi^ 
lis eft ? hac operatione calculuin ediket 
Operator. 

C A P U T XIIL 

Be ImpeMmentis in Operatione &? ex~ 
' trattwne calculu 

QUpra defcripfimus ufitatiffimas hodie me« 
l3 thodos , per quas aegri a calculo libe- 
rantur. Accidit quandoque poft unius ral- 
culi extradtionem, alterum adhucdum in vefi- 
calatere: imo Ruiflchiusrariffimjum&inaju- 
ditum habet exemplum mulieris o&ogenaHse, 
e qua quadraginta duos calaulos extraxerunt 
una cum Ruiflchio Petrus Adriani fiihis, & 
Andreas Boekelmannus, Chirurgiquoridam 

Atttr 

(a) Itk Qpfervationibus- Cbirurgicis pag.i.. ' ., . 



6o DE LITHOTOMIA. 

Amftelaedami dexterrimi. Hos. vero immifla 
forcipe extrahere oportet. 

At quamplurima infuper fuperveniunt in 
hac operatione periculofiffima impedimenta , 
quae fingula breviter enarrare non incon- 
gruum videtur, 

Interdum catheteris in veficam immiffio 
plane eft impoffibilis. Evenit hoc quando 
in urethra excrefcentiae carneae , vel fungofe 
haerent, has debita ratione auferre oportet. 

Quandoque calculi in peculiari cavitate 
in vefica hofpitantur , & ipfi veficae adhae- 
rent , quae duo impedimenta operationem 
reddunt moleftam , & calculi extradtionem 
non raro impoffibilem. 

Raro calculi unci ad inftar, offl pubis ac(- 
haerent , celeb. Sermes tamen ob hanc cau- 
fam calculum extrahere non potuit , ut in 
praef. Lith. Dougl. refert : in hoc cafu appa- 
ratu alto uti oportet. 

Si forcipe calculum longitudinaliter Ope- 
rator prehendit , extra&io difficillima eft , 
ergo attendere debet ne hoc fiat. 

Calculi in fragmenta diffilientes operatio- 
nem retardant , & periculofam magis red- 
^untv Iteraca immiflione forcipis fragmen- 

ta 



DE LITHOTOMIA, 6i 

ta majora extrahuntur ; minora & arenute 
cochteari peculiari. 

Si ob magnitudinem educi nequit calcu- 
lus, in frufta disrumpi debet, & tum educL 

Hsemorrhagiam operationi fupervenientem 
idoneis remediis fupprimere oportet. 

Deligatio vix poft calculi feftionem requi- 
ritur, certeprimis poft operationem diebu9 
folummodo Splenium ficcum, molle, appli- 
care oportet, quo facilius urina effluat, & 
fi quae reftant,arenute; poftea ut vulnus re- 
cens tra&are oportet ad integram fanatio- 
nem ufque. 

C A P U T X;IV. 

t)e Calculi Operatione in faminh. 

INdicavimus fupra quomodo calculus in 
faeminis dignofcatur : fupereft ut de ejus 
cura quaedam fuperaddamus. 

Quamquam minores calculi in faeminis 
non raro fua fponte ob urethram breviorem, 

ex« 



Qh DE LITHOTOMIA. 

e&cidunt 5 accidit tamen aliquando , ut tan- 
tse magnitudinis calculiin veiica feminarum 
k£eant,ut fponte excerni nequeant; requiri- 
tur tum ut arte Chirurgica ab eis liberentur. 

Duplici modo calculum extrahere folent , 
nonnulli urethram dilatant ; alii incidunt. 

Ut in viris Celfiana methodus antiquiflima 
eft 5 fic & in feminis. In calculis minoribus 
fcalpello non utebatur: fed unco ex urethra 
extrahebat. In majoribus, digitis intromiflis 
per pudenda 3 a finiftra parte perinseum in- 
cidebat, ac operationem eodem modo ac in 
viris, peragebat. 

Si per dilatationem calculum extrahere 
vult Operator, duplici modo hanc efficere 
poteft. Primahsec eft methodus : Fsemina eo- 
dem modo collocatur^c vir in majori appa- 
ratu. Labia vulvse una cum nymphis ab in- 
vicem leniter diducuntur. Tum Chirurgus 
condu&orem marem per urethram in vefi- 
cam immittit, & fupra hunc condu&orem 
feminam adigit. Deinde caute & prudenter 
Jios condu&ores ab invicem diducit, donec 
urethram ac velicae collum fatis dilataverit; 
quo faftojintra condu&oresforcipem immit- 
tit&, calculoprehenfo, eumextrahit. 

Alia 



DE LITHOTOMIA. 6% 

Alia eft methodus, quam Douglas in a&. 
Philof. Anglic. docuit. Is in minoribus cal- 
cuhs extrahendis, fequenti utitur methodo. 

Turundam conftruit ex fpongia prseparata , 
vel radice Gentianse, quam in urethram adigit , 
qua eam. adeo dilatare poteft , ut poftea facilli* 
itieforcepsimmitti, &calculus protrahi queat. 

Plurimi urethrse dilatationem , quemad- 
modum in magno apparatu , damnarunt; 
pertendunt nempe Se&ionem prius curari, 
&facilius, quam contufionem aut laceratio- 
nem. Urethram ergo incidunt pro extra- 
hendo calculo. Vario modo inciditur, vel 
ab una , vel ab utraque parte. 

Si ab una parte urethram incidere vult 
Chirurgus , catheterem fulcatum in veficam 
ducit , & fuper eum urethram & veficae col- 
lum incidit 5 per quam incifionem forcipem 
immittit, & calculum educit. 

Si ab utraque parte urethram incidere in 
animum induxit Chirurgus, eximie conve- 
nit inftrumentum quod clariffimus Louis 
ingeniofe excogitavit. 

Conftat hoc inftrumentum cultro myrti- 
formi, qui recondi poteft inter duas laminas 
argenteas; hifce laminis roftrum affixum eft 

fifiTum, 



$£ DE LITHOTO MIA; 

fiflum, per quam fifluram culter movetur: 
culter hicce caudam habet , qua manubrid 
applicato movetur,elater prxterea adeft quo 
culter firmari poteft, & annulus,quo inftru- 
mentum retinetur. 

Roftrum in veficamdemittitur,tumtrans- 
verfe inftrumentum firmiter retinetur ;relevat 
tum elat^rem Operator pollice manus fi- 
niftrae dum indicem ic annulo tenet , manu 
dextra cultrum protrudit ac movet per fiflii- 
ram , ac retrahit ; hoc motu urethram ab 
utroque latere fecat,tum forcipem fupra hoc 
inftrumentum introducit, & calculum extra- 
hit. Plerumque urinae incontinentia hanc 
operationem infequitur. Ut ab utraque parte 
urethram incidere poflet, aliud peculiare in- 
ftrumentum excogitavit Chirurgus Flurank 
Inftrunjentum hoc expreflum invenire eft 
apud C. fouteau in Melang. de Chirurgie 
p. 20 1. conftat duabus laminis, quae ope 
manubriorum ab invicem diducuntur, & 
urethram ab utroque latere incidunt. 



C A- 



DE LITHOTOMIA. tfj 

C A P U X XV, 

De CakuJis in Unihra. 

PArvi calculi interdum ex vefica exeunt| 
& in urethra hofpitantur. Si prope 
Glandem penis reperiuntur , & afperi non 
fimt, aliquando fkcili negotio digitis folum- 
modo exprimuntur. Ubi vero profundius in 
urethra hserent, incifione fadta eximuntur. 
Quod fequenti modo facile fit. 

Cutem ac prseputiumfuprapeniscaput du- 
cit Operator quantum poffibile, tum plagam 
infligit longitudinaliter per cutem in ure- 
thram, pro magnitudine calculi vulnus deter- 
minans , calculo in confpe&um veniente , 
unco aut ftyloeumeximit. Tegitpoftea cutis 
protrafta vulnus urethra, ac impedit urinae 
fluxum per hanc aperturam. Vulnus fatis fa- 
cile fanatur. Hanc methodum pra: aliis prse- 
ferrem,quoddoloremtam infignem noncau- 
fatur, quam fi aliis inftrumentis peragatur. 

^gyptii urethram flatu diftendebant, 

E quo 



66 D E L I T H O T O M I A. 

quo calculus facile exiret,quemadmodum re^ 
fert Profper Alpinus m Med. -tfLgypt. (a) 
verum fi profunde in urethra fitus eft calcu- 
lus, hsec methodus impoffibilis eft. 

Interna diuretica fortiora commendant 
plurimi; verum ubi calculus aut afper eft, 
aut firmiter urethrx inhacret, illa plus no- 
cent, quam profunt. Si enim a tergo urge- 
ftir iftis medicamentis, & inilammationem 3 
& peflima alia fymptomata producunt. Nec 
aliud judicium erit de reprimendo 'calculo 
ope catheteris in veficam , tunc enim homi- 
nem maximo illi periculo* quod Lithotomia 
fecum trahit , objicimus , hoc vero crudele 
& Chriftiano indignum efl 

(a) Lib. 3. cap. 14. 

F I N 1 s. 



c A- 



CATALOGUS 

Q.UORUNDAM 

LlBRORUMMEDICORUM,CHIRURG. 

PHARMAC. BOTANIC. HISTOR. 

NATURAL. &c. 

In Officina JOANNIS SCHREUDERI & 

PETRI MORTIER Junioris Amfte- 

lsedami proftantium. 1761. 



A 



Mmanni (Joan.) Stirpium rariorum m Imperio 
Rutheno fponte provenientium Icones & De- 
fcriptiones coiieCtas. Inftar fupplem. ad Commen- 
tar. Acad. Scient. Petropolit. 4. 1739. 

Bammacaro (Nicol.)Tentamen de vi JKledtrica ejuf- 
que Phasnomenis in quo Aeris cum corporibus uni- 
verfi asquilibrium proponituiv 8. Neapoli 1749. 

Bafteri (Jobi) Opufcuia fubcefiva Obfervationes 
Mifcellaneas de Animalculis & Plantis quibufdanx 
Marinis, eorumque Ovariis & feminibus continen* 
tia. Liber J. & II. 4- fig- Harlemi 1759-60. 

Barbeiracii (Caroli) Medicamentorum Conftitutio 
feu Formulas , in lucem editse ac au&as , cura <5fc 
ftudio Jacobi Farjon. 12. Lond. 1760. avol. Edic. 
emendat. 

Beccheri (Joh. Joach.) PhyGcaJubterranea profun- 
dam fubterraneorum genefin & princip. hucufque 
ignota oftendens : Opus fine pari. 4. Lipf. 1738. 

Bergen (Car. Guft. de) clafles Conchyliorum. 4. 
Norimb. 1760. 

Boehmeri (Thil. Adolph.) Obfervationum Anato- 
micarum rariorum Fafciculus notabilia circaUte- 
Tum Humanum continens. fol. Hals fig. 

Camper (Petri) Demonftrationum Anatomico-Pa- 
thologicarum , liber primus , continens Braohji 

1 liuTODi Fabricaia & Morbos. Aiuft. i]6q, fol. 

£ a Ctr- 



CATALOGUS. 

Cartheuferi (Jo. Frid.) Fundamenta Pathologica & 

Therapias Praelettionib. Acad. accommodata. 8« 

Francof. 1758. 
Caflebohm (Joh. Fr.) Methodus fuccin&a fecandi 

&contemplandiVifcera (itemdeMufculis) Homi- 

nisi 8. Hallas 1740. 
Commentarii de rebus in fcientia Naturali ac Medi* 

cina geftis CompL VIII. VoU Lipf. 
- — ■ — idem Vol. & Partes fepar. 

Courcelles (Dav. Corn. de) Icones Mufculorum 

Plantas pedis eorumque Defcriptio. 4. Amft. 17600 

cum fig. 
Difpenfatorium Regium&Ele&or.Boruflb-Branden - 

burgicum. fol. Edit. nova emendatior. Erfurth. 

1753. 
Flemyng (Milcolumbi) Neuropathia, five de Mor- 
.bis Hypochondriacis, & Hyftericis libri tres, Poema 
medicum. Cui praemittitur Diflertat. Epiftolam 
profaica ejufdem Argumenti. 8. Amftelaed. 174.1. 
Galli (Jo. Mich.) Opufcula Medico-pra&ica varii 
Argumenti fub aufpiciis Vir. Celeb. Ant. Cocchii. 
4. "Roms 1752. 
Gaubii ( Hier. Dav. ) Sermo Academicus de Regi- 
mine Mentis, quod Medicorum eft habitus VIII. 
Febr. 1747. 4» Lugd. Bat. 
Gefneri (Conradi) Hiftoriae Plantarum Fafciculus 
quem ex Bibliotheca D. C. J. Tre. edidit & illu- 
itravit D. C. Schmiedel. fol. Norimb. 1759. 
p ( Joh. ) Tradtetus Phyficus de Petrificatis ia 

II. Partes & eorum varia origine 2. Petrificato- 
rum vaviis originibus praecipuarumqueTellurismu- 
tationum teftibus. 8. Lugd. Bat. 1758. 
Jiaan (Anton. de) Thefis Pathologicas de Haemor- 
rhoidibus a Medic: ftudiofis ordine defendendas 
& oppugnands Die IX. Mart. 1759. 8. Viennae. 
U— ej. Ratio Medendi , in Nofocomio» pra&ico , 
quod in gratiam& emoiumentum Medicinas ftudio- 
lorum &c. 8. 5 partes ib. 1758-60. 
<5-— ej. Qusftiones fsepiusmocssfuperMethodoInc- 
culandi Variolas ad quas direcla Eruditorum re- 
fponfa hucufque defiderantur, indire&a minus fa- 

tisfacere videntur. 8. ib. 1757. 

Haan 



LIBRORUM MEDICORUM. 

Haan (Anton. de) Thefesfiftentes Febrium divifiones^ 
«atamque ea de eaufa de miliaribus, ac petechiis, 
caeterifque Febrilibus exanthematibus , DilTerta- 
tionem. 8. ib. 1760. 

fiartmanni (Georg. Volckm) Epiftola de Bruto ex. 
Homine. 4. Eref, 1733. 

Jlafenohrl ( Jo. Geo.) jfitiftoria Medica Morbi epi- 
demici iive Febris Petechialis quae ab Anno 1757. 
fere finiente ufque ad Annum 1759. Viennse graf- 
fataeft 8. Viennse 1760. 

Hebenftreit (Jo. Ern.) de Homine fano & aegroto 
Carmen fiftens Phyfiologiam , Pathologiam Hy- 
gienen , Therapiam , Materiam Medicam. Praefa- 
tur de antiqua Medicina Carmen. Subnettuntur 11- 
miles Poetarum fententi», accedunt fingula quae- 
dam Carmina. 8. Lipf. 17^0. 

— ■ ■ - ej. EEHrESIS ONOMATON TftN nEPI nAOHN, 

Exegefis Nominum Orjscomm quse Morbos defi- 
niunt. 4. Grsec. Lat. Germ. Lipf. 1751. 
jlippocratis Coi de Humoribus purgandis Liber, 
& de Diaeta ^Egrorum Libri III. cum Commen- 
tariis integris Lud. Duretii : acceflit Conftitu- 
tio prima Libri fecundi Epidemion cum ejufd. 
iVu&or: interpretat v P. Girardatus emendavit, in 
prdinem diftribuit &c. &c. J. G. Gunz, 8. Lipf, 

^745- 
HofFmanni (Fried.) Opufcula Phylico-Medica Scor- 

bini editaieaq. revifa, au&a, emendata. 2vol. 8* 
Ulm. 1741. 
Hygiene Dogmatico-Pra&ica rationem confervandas 
jfanitatis Corporis humanicum variis Artis Medicae 
fuppiementis exponens. 4. Ulm. 1757. 
Junckeri (Joann.) Confpeftus tam Chirurgiae quam 
Medicinae, methodo Stahliana confcriptae , quam 
Inftrumentalis 1 , recentifiimorum Au&orum dudtae, 
colleclae quae fingula Tabulis CIIl. exhibentur, 
cum Indice fufficient. Edit. tertia emendat. 4. 
Hall. 1731. 
— — ej. Confpeclus Phyfiologiae Medicae Hygiei- 
nes in forma Tabularum reprefentatus & ad 
Dogmata Stabliana potifiimum adornatus. 4- **> 

E 3 Juncke- 



CATALOGUS 

Junckeri (Joann.) Confpettus Formularum Medica- 
rum exhibens Tabulis XVI. tam methodum ratio» 
nalem quam remediorum fpecimina ex praxi Sta- 
bliana potiiTimum defumptarum & Therapiae gene* 
rali accommodatarum. Edit. tertia. ib. 1753. 4. . 

. Confpe&us Chimias Theoretico-Practicae in 

forma Tabularum reprasfentataDogmatibusBecke- 
rii & Stahlii. 4. 2vol. ib. 1735. 

Kramer (Gul. Henr.) Elenchus Vegetabilium & 
Animalium per Auftriam Jnferior. Obfervatorum 
fiftens in CiaiTes & Ordines , Genera & Species 
redatta. 8. Vienn. 1756. 

Kriiger (Ephr.) de Nervo Phrenico indulti gratiofi 
Medicorum ordinis. 4. Lipf. cum fig. 

Lieberkiihn (Joh. Nath.) DilTertatio Anatomico- 
Phyllologica de fabrica &a£tione Viliorum intefli- 
norum Tenuium Hominis. iconibus aeri incifis il<? 
luftrata. 4. Amft. 17^0. 

Lil (Wilh. van) DiiTertatio Medica inauguralis de 
Angina fcirrhofa. 4. Lugd. Bat. 1760. 

Lommii (Jodoci) Opufcula tria, 1. Obfervat. Me- 
dicinalium, 2. de Curandis Febrib. continuis,3.de 
fanitate tuenda. 12. 1745. 

Manetti (Xaverii) Viridarium Florentinum una cuna 
additionibus nonnullis & Animadverfionibus circa 
Genericas Plantarum nomenclaturas. 8. Florent. 

I75 1 * * 

Mazsini (Jo. Bapt.) Opera omnia Medica nunc pri- 

mum tribus Tomis diftrihuta, emendata & au&a. 

4. fig. Brixiae 1741. 
Mead (Rich.) Monita & Prascepta Medica. Editio 

Nova. 8. 
Palladii de Febribus concifa fynopfis Grasce-Lati- 

nae cum Notis J. S. Bernard. 8. Lugd. at. 

*745- 
Payra (Rodrig. ) de Morbis cerebri & mentis qui 

extra cer^brum originem dueunt. 4. Romae 

1752. 
Fenza (Pet. ) Srftema Medico-Meehanicum deFe* 

bribus. 8 Neap. 1749. 
Pharmacopaea Pauperum in ufum Nafocomii Regii 

Edinburgeniis. £dk, tertia. S. Edirab. 1758. 

PlazS 



LIBRORUM MEDICORUM. 

Plazii (Ant. Guil.) Organicarum in Plantis partiym 

Hiftoria Phyiiologica antehac fuccin&e expofita 

nunc curatius revifa & au cl:a. 4. 1751. 
Religio Medici Juxta Exemplaria Lugdunenfia. 8. 

Eleutherop. 1743; 
Roederer (If. Geo.) Icones tJteri Humani Obfer- 

vationes illuftratas. fol. Gott. 1759. 
Roger (J. L. ) de per petua Fibrarum Mufcularium 

palpitatione. 12. ib. 1760. 
Rorarii(HieronOAnimalia bruta, five quod Ratione 

utantur melius Homine : Libri duo. 8. Helmft. 
Rotundis (Pet. de) de Viclus ratione in Febre acu- 

ta continua. 4. Romae 1739. 
Sauvages (Fr. BoilT. de) Pathologia Methodica, 

feu de cognofcendis Morbis. 12. 
Schelhameri (G. C.) Ars Medendi Univerfa , opus 

pofthumum , nunc demum fecundum Auttoris 

ATTOrVAdn-Sl ex propria Bibliothcca edidlt E. F. 

Burchard. 4. 2vol. Lipf. 1747 & 1752. 

Scheuchzeri (Joh. Jac.) Bibliotheca Scriptorum 
Hiftorise Naturalis,omnium TerraeRegionuminfer- 
vientium , Hift. Nac. Helvetii Prodromus. Accef- 
fic celeberrimi Viri JacobileLongBibliothecari O- 
ratoriani de Scriptoribus Hiftorise Natur. Gallicae. 
8. Zurich 1751. 

Schwenckii (Thom. ) Hasmatologia , five fangui- 
nis Hiftoria , experimentis pafiirn fuperftru- 
tta. Accedit Obfervatio Anatomica de Aceta- 
buli Ligamento Interno, Caput fempris firman- 
te , cum binis Tabulis adje&is. 8. Hagae Com. 

x 753- 

Scilla (Auguft. ) de Corporibus Marinis lapide- 

fcentibus qua? defoflfa reperiuntur , noviffima 
Editio au&ior & emendatior. Accefiit DiiTerta- 
tioFabii Columnse de Glofib-Petris. 4. fig. Romse 

1759- 
Severini (Marci Aur. ) de Abfcefiuum recondita 

Natura Libri VIII. Editio cum Iconib. xre in- 

cifis & Indicib. locuplet. Verborura & Hifioriar. 

accedunc & ClarilT. Viror. Judicia 4. Lug. Bat. 



GATALOGUS 

Severini(Marci Aurel.)TPiBOH'THTOZH tpise^peist 6s 
trimembris Chirurgia, in qua Diaetetico-Chirurgica * 
Fharmaco - Chirurg. Chemico-Chirurgica , traditio 
eft. 4. ib. 1725. 

Schloffer (Jo. Alb.) Tradlatus Chemici duo. I. De 
Sale Urinas Humanas nativo. II. De Calcis vivas 
AttioneinSaIemvolatilemAlcalinum.8. HarLi70o. 

Snip (F. ) De Lithotomia. 8. Amft. 1761. 

Struvii C C ar * Guil. ) Idea Syncretifmi Medici es 
Influxu ideali fyftematice evoluta. 4. Erf. 1753. 

m ■ ej. Exercitationes Academicae , quarum prima 

Materiam Medicam novam condendam traditj fe- 
cunda Ideam Acidi Univerfalis Methodo Philofo- 
phica exhibet , Tertia eft Oratio Panfophica de 
Moderando Studio rei literarias agens eoncinnata. 
8. Erfort 1752. 

Slingerland (Xorn.) Differtatio Medica de Noxte 

ab Ufu Cibi & Potuo frigidi. 4. Lugd. Bat. 1760. 

Schraderi (J. H. C.) Obfervatiormm rariorum ad rem 
Medicam & Obitetriciam fpe&antium Fafc. I. 8, 
Guelpherb. 1760. 

Tabarani (Petri) Obfervationes Anatomicae in Bo- 
nonienlis Academise Inftitut. fcient. Philofophico 
privato conventu jam habitas , modo vero ab Au- 
ttore, adnotationibus variis nonnullis obfervati6 
& nov. Iconibus ornatas. Edit. IV. auttior &c. 4. 
fig. Luc 1753- 

Visvliet (Egb. Phil. van) Specimen Pra&ico Me- 
dicum iaaugurale de Frigore Febrili. 4. Lugd. Bat. 

1760. 
Wepferi ( Jo. Jac. ) Obfervationes Medico-Pra&icas 
de Affe&ibus Capitis inter&is & externis^nunc de- 
mumpublicijuris redditas. Editioaltera. 4. Zurich 

Wachendorffii (Ev. Jac. van) Horti Ultraje&ini 
Index^-8. Traj. ad Rhen. 1759. ' 

Winckleri-fjo. Henr. ) de Avertendi fulminis Arti- 
ficio ex do&rina Ele&ricitatis differit, atque ad 
trigam Orationum Memoriae Heinricianae & Scyf- 
fertianae facrat in Auditor. Phiiofoph. 15. Sept* 

1753. "dc. 4- Lipf- Uvres 



ivres de Medecine, Ae Cmrurgie, JHifloir^ 
Naturel/e &c. 



A Breg6 de PAnatomie du Corps humain, Oii Poft 

"■ donne une defcription courte & exadle de fest 
parties,avec leurs uiages, par M. Verdier, nouv* 
Edition augment^e, 2 vol. 12. 1759. 

Defcription des Maladies qui regnent le plus com- 
mundment dans.le.s Arm^es, avec la Methode d& 
lestraiter, parM.IeB.de Swieten, 8. Vienn. 1760. 

Defcription de la Veflie Urinaire de 1'homme & des 
parties qui en d£pendent par M. Parfons, 12. fig* 
Paris 1743. 

Defmographie,ou Defcription des Ligamfcns du Corps 
. humain, avecfigures;, 8. Paris 1752. 

EJ&nens de Chymie par Herman Boerhaave, traduits 
duLatin, 12. fig. Cvol. Paris 1754. 

Entretiens Phyfiques d'Arifte & d'Eudoxe, 011 Phy- 

iique nouvelle en Dialogues, qui renferme pr£ci~ 

fement, ce qui s'eft decouvert de p.lus utile dana 

laNature, par le P. Regnault, 12. fig. 5V0L Pa- 

■ ris 1750. 

Eflai fur la Generation de la Chaleur dans les Ani- 
maux, traduit de PAnglois de Robert Douglas^ 
12. Paris 1760. 

^— fur TUfage des Montagnes, avec une Lettre 
fur le NH, par Mr. E. Bertrand , 8. Zurich J755- 

?•*— fur rHiftoire Naturelie du Polypelnfeele, par 
M. Henri Bake.r , traduit de 1'Anglois, par M. P. 
Demours, 8. fig. Paris 1744. 

jExp^riences & Obfervations fur TEieclricit^, faites 
par M. B. Franklin & communiquees dans pluiieurs 
Lettres a M. P. Colliniori, traduites de 1'AngIois* 
2»Edition, augmentee par TAuteur^ d'un fuppl£- 
ment confid^rable , de nptes & dexperienees 
nouvelles par M* d'Alibart , 8. fig. 2 vol. Paris 
*7J<5. „ , 

fur PEle&ricite^, avec qnelques conjeaures 



fur la caufe de fes efFets, par M. Jailabert, 8. fi 
Paris 1749« 

F Geri 



L- I V R E S D E 

G6neration (de la) des vers dans le corps del'Hom- 
me , de la Nature & des efp£ces de cette Mala- 
die ; des moyens de s'en preTerver & de la guerir. 
3. Edicion confiderablement augmentee& formant 
un Ouvrage nouveau, avec fig. 2vol. 12. Paris. 

Guide(le)des Accoucheurs, ou le Maitre dans PArt 
d'accoucher les femmes & de les foulager dans les 
Maladies & Accidens qui les attaquent , par Jaq^ 
Mefnard, 8. fig. Paris 1753. 

Haan (A. de) [Lettre a Mr ] en r£ponfe a fes Ques- 
tions fur rinoculation. par M. Tiflbt, 8. Vienne 

•— Refutation de Plnoculation , fervant de Repon- 
fe a une Difiertation de M. de Ja Condamine, & 
a la Lettre de M. Tiflbc, 8. Vienne 1759. 

Inftitutions de M^decine de Mr. Herman Boerhaa» 
ve , feconde edition, avec un Commentaire par 
M. de la Mettrit» , 13- Paris T743. 8 vnl. 

La Medecine , la Chirurgie. & la Pharmacie des Pau- 
vres, parfeuM. P. Hecquet, Nouv. Edit. revue 
& corrig^e fur le Manufcrit de PAuteur , avec ua 
Catalogue raifonne' de fes Ouvrages. 4.V0I. 12. Pa- 

ris 1749. 

Memoire inftru&if , fur la maniere de raflembler, de 
pr£parer, de conferver , & d^envoyer les diver- 
ics Curiofites d'HiftoireNaturelle. 8. Lyon I7j8.fig. 

— ■ . ■ fur la Nature fenfible & irritable du Corps 
Animal, par Mr. de Halier , avec les experiences 
deplufieursautresAnatomiftes.4vol. 12.Lauf.1760. 

Memoires fur la ftru&ure interieure de la Terre par 
M Elie Bertrand. 8. Zuric. 1752. 

TOnanifme ou Diflertations Phyfiques & Morales, 
trad. du Latin par Mr. Tifibt. 12. Lauf. 

Principes de Chirurgie par M. la Faye. 12. Paris 
1746. 

Recueil des Pieces qui ont remport£ les prix a l'A- 
cademiede Berlin,4. pour 1'Annee 1759. fur l'In- 
fluence R6cipropue du langage fur les opinions, 
& des opinions fur le langage. 4. Beriin 1760. 

Secrets & les Fraudes de la Chimie & de la Pharma- 
cie Modernes devoilas, par rExpofuion de plu- 
fieurs pratiques Nouv. &c, 8. Haye 1759. 

Soin* 



M E D I C I N E. 

Soins faciles pour la proprete de la Bouche & pour 
Ja Confervation des Dents,par Bourdet. 12. Laul. 

1760. 
Tabies (quatre) Anatomiques , repreTcntant une ob- 

fervation tres rare d'une Matrice double, par M. 

Eifenmann , fol. Strasb. 1752. 
Traite des Maladies des Femmes grolTes & de celles 

qui font accouchees , par F. Mauriceau , 7% Edi- 

tion, corrigee & augment£e par 1'Auteur. 4. 2vol. 

fig. Paris. 
, -, " ■ d'Infe61:ologie,ou Obfervations fur les Puce- 

rons & fur quelques efpeces de vers d'Eau douce^ 

qui, coup£s par morceaux, deviennent autant d*Ani- 

maux complets , par Mr. Bonnet. 8. 2 vol. fig» 

Paris 1745. 

» Pratique fur la goutte, & fur les moyens de 



guerir cette Maladie , par Mr. Cofte. 8. Amft. 

*737- 



English Books. 

A Lfton's Three Differtations on Quik-Lime and Limtm 
■"• nvater. 8* fidenb. 1757. 
Coe (ThoO bis Treatife on Biliary Concretions or ftones 

in tbe Gall Bladder and Divers. 8. Lond. 1757. 
Mead's (Richard.) Difcourfe on tbe fmall Pox and 

MeaJleS) to wbicb is annexed a Treatife upon tbefame 

Difeafes by tbe celebr. Arabian Pbyfician Abubeker 

Rbazes. 8. Lond. 1753. 
Robinfon's (Nicol ) Effay on the Goutandall Gouty 

affeftions incident to affeclt Mankind. 8. Lond. 
Whytt's (RobO Pbyfiological Effays. 12. Edinb 1 755, 

Outre ce Catalogueci, les memes Libraires en 
diftribuent encore «Tautres, de Livres de Medici- 
ne &c f 



F 2 Hochteutfchi 



CATALQGUS, 

Hochteutfche Biicher. 

ASMjanoImtgen frer Jtotnifcg Ctagserlidjeni mi*b& 
mte fcec JSaturfojfdjcr / Mediciniich, Chirur- 
gifch , Anatomifch uiiCi Botanifch. 4. VIII. t&e& 
Nurnb. 1760. 
Chauffepie (P. S. de) Jkuer %&ammen-t®cglrjef<> 
fer / oocr oeutitd)cc iinterrtcFjt / iute eme ffltfyz- 
inutter fcei alie tn ocr ^efcuctfj^ulfe bojBomtuen? 
fce IXmilaahen ftclj stt kedjalten fjat 8. Lubeck 

1758, 
Chemnitz 35egtrage sur Teftaceo-Theologie ober 

3ur er&antnift #otte£ sup ijen Cancgpen* 8. 

Nurnb. 1760. 
Eberhards (Jo. P.) ^ammlung fcecer augJgemacgte 

JJMjrtjeiten tn hcr 3£aturie§re. 8. 1753. nttt fcupf. < 
Eleafaris (R. Abr. } ntraire? Chyniifctics Wvitt / 

nntgegorigenftguren/ gefafsetl/ a^efcn/5Do2rede/ 

^cpiffel fremoer H&yter/ ttnti eintge regein faom 

iien fieine fcer iPeifcn fcurclj J». G. Schwartzenbur- 

gicum. Lipf. 1760. 
Erharc (Dan. Balth.) Oeconomifche plantsen ^if* 

torie/ ue&ft oen fiern der ^anatoirtfchafc/ <£arteu 

unh 5trt5iiep-fiunft mit ciner 32a ; 2re&e bon tir. Phii. 

Gmeliri, 2.auftafje. 8. 7 tfietle.Ulm. 
Hallers (Alb. von) $£nfang£-jj:unuen her Phyfiolo- 

gie fccg^enfcpc&en Co:perJ au£ hetn 3Eateinfc0eti 

liberfetst bon Joau, Sam. Haller. Crfter feanb. 8. 

Berlip 1759. 
n (Joh.Sam.) r ®atttrgefc6icfftetier^6^re tn^if<* 

tettratifcfter O^fcnung/ 8, aer. hana/ Berlin 1760/ 
Henckeis (J. F.) aifiljantyuiig uon 33em S&^Jen 

unhPerrcnrtingen/ mitfmpf. 8. Berlin 1759. 
Beuerman (D. Georg.) ^Gftfjanblungen bcr bo^ttegm' 

ften Cijirurgifeffcn ®rjerationcn am JBcnfrijIicijen 

Co:pcr / mtt att^cicljnungen oer Snflrumenten/ 8. 

3 tfjeilefl Coppenh, & Leipf. 1755. rmt Ifttpf. 
Huth(G. L.) ultefetsmfg berfrijiebeuer bie jpietaint^ 

fietreffenber ^&ijanblungen uon Douglas, Shipton, 

VVaif, Gray Q? dt la Qmimxm^ 8. Nurnb. 1760. 



MEDICINISCHE BUCHER. 

Kriip:ers (Joh. Goccl.) 43efc{)idjte btt €tbe in ben 
afletaltctjten 3eitcn. Haile 1746. mitlittnf 8. 

tUein (Jac. Theod.) $>eruefferte ttnb bolftanbige $ff» 
torie bec ^ogel/ 4. Dancz. 1760. 

— ej. j&aturlidje o^bnung unb be^megrte ^tfiorie 
ber btcrfu^ftge flSjiere/ 4. ib. 1760. 

Ledermuller (M. Frob) ©erfud) 3U ciner g^iinbli* 
rfjen ^ertfieibigung oer ^amentffiergen; ne&ft eine 
fcurtie fiefct^ciuung bercr 3EeeutoenBaeftifcfjen JjBf 
r^o^fionie unb einen €nttoticf 3tt einer balftanbigecti 
gefcljicljte ber JSatmeti Mifi}o$to#$ / 4* Nurnb. 

1758. 
Ledermullers (M. F.) jP&uficalifdje SSeoBacIjttma 

beret faamentl)tetgen / butcjj bie alletbejien t£et' 

g?8ffetung$ 6Iafet/ Nurnb. 1756. 
h ^eptrage 511 benen beabacljtungen beret faa* 

mentfjietgen unb fileiftctalen geijQcin;. 8- mit ftupf* 

Francf. & LeiDf. 1760. 

ja^o^opifcSer 05emiit8£ / mtfc 9Hugen£ 



€rgot3unge/ beeeirj 74 ^aueilen mit # atftcn nacft 
bet J^atur etieucfjtet unb in ftujufec geu^acljt boti 

Georg Faul Nufzbiegeln. 4. Nurnb. 1760, 

Lehmans €nttoiirf einet «JlBmetalagie / 8. Berlin 
1760. 

Leflers (Fried. Chr.) Tefhceo Theologia , obe£ 
g^ttnblfcljer 35etoe$ be** bafetn** unb bcr bolftom* 
ihenfien €igcnfeljaften eine^ (CSottlicIjen Wz» 
feng / au$ naturlicfjer ttnb 6eiflIic8eruetracBtung 
tter fejjneclfen unblBufdjelu/ 3. Leipz. 1759. mit 
fiupf. 

Levrec (Herm.) H^agrnelimungcn lion ben Ittfadjcti 
unb 3ufalfen bider frijtoeteti aftebutten/ mit %n* 
tnerftimgen iita bte oif jjero bo?gefc£Iagene imb ange* 
iuanbte^iBtttel bie felteisu enben iteftficimgec neueti 
initteXu ba^u/biel leicliter 3ugclaugen/neuen/ $|antM 
g:iffen unb t^erffscugen/ bennejjtet bon D. J. J. 
Watbaum. 8. Lubeck 1758- 

|4eumanns (D. Cafpar) ChymiaMedica, obettf^iillb' 
licfte unb mit Ctjierimehten ettoiefene ^BebicSnifcge 
Cftnmie/ 2?r SPuflagc iet unb ser ttanb/ bon bej5 
#j&nt$en-{B3}te$ nnbiBineral JfcfcB£/ 4. Zullichau 

t 3 Qno* 



.MEDICINISC H E 

Qnomatologia curiofa, Artificiofa & Magica ,ober gant$ 
J^aturltclje^ ^au&er Serjcon/ in toeldje? ba£ no> 
tigfre/ nut3 unb angencljmfte in alten realen i^iffcn* 
fcfiaften/ ufietfiaupt/ unti fiefanber^ in ber ^latur- 
ieore/ .iBatljematic etc. 8. Leipz. & Ulm 1759. 

• "Hiftoria Naturalis otier ^olftanbige** ICctfcan 
aller 2$encnnungen unti ftunjttoo^ter ber JBaturge* 
fcljidjte/ 8. Ulm. 1758, 

Onomatologia Medica completa , ober J^ebictnifrf}e<*3EejCi* 

ron aller 35enennungen unti ftunfitoo^ter tier ^er- 

glieberung^unb IJ&tnb -^rsnej? -t&iffenfc&aft/s. Ulm. 

1758 
Onomatologia Medica completa obcr dl&ebccinifcQe^ 

* 3Cej;ican aHer ^enennnngen unb Jfunjttoo^ter tooni 

SHrtsneg ^iffenfc&aft unb 3J$totec&eritttnft/ 8. ift. 

I75T**f 

Palfin (Joh.) CBirurgifcBeSHnatomie/ ober genaue 

fiefcl}2ei&tmg ber tfjette fa*£ jm&ifcblkfym &o?per£/ 
4. Nurob. ttlit ftUJlf. 

Pontoppidanus(Erich)#erfuc§etner natiirlicljen ^ijia* 
rie faan 3©a?toegen / toa^innen bie l!uft / g?unb 
unb ^a^cn I getoaffer (|c. (Jc. ftefc5?ieben toerben 
aug ben ^anifcQen burcg J. A. Scheiben. 8. 2 tjjeft. 
tnit fiupf. Kopenh. 1754. 

Reimarus CHerm. Sam.) SMgemeine ftetracljtungeti 
ii&er t\it STrtefie ber SEfjiere / QauptfacPcfj tiuer 
iBreSunft-dCricfee/ 3itr erfifatitniff / bep 3ufammen* 
gangeg ber DMt/ beg <§cjjGpfer^ unb unfer felfift/ 
8. Hamb. 1760. 

Richters (Joh. Gott. Ohnef. ) Ichthyologie nber 
bernunfft unb J»ct$ftmaf3iger berfucg bte menfcljetf 
aug ftetrarijtung ber jftfcfte/ 4- Leipz. 1754. 

Scheuchzer CJoh. Jac.) jpljpfica ober J&atuc-IBtf- 
fenfcgaft/ stjjeilen/ mii fcupf. 8. Zurich 1743. 

SchaaiTchmidc CSamuef) ©erfcljtebne <§tf$ften fcan 
ber Cffirurgte ftu 8, 

Schafferi CJac. Cfr.) &tfyiftt ^ %& J|tjtoria JgatU* 
rali^. 8* mtt tiluminirte fetpf. 

Thebefii CJoh. Ehr.)I§e&ammen Euttft/ neueunb to> 
megrteauflage/ mttftupf» 8* Licgn. 1759. 

Tiffot (S. A. D.) ©erfucg bon tenc^fieiten/ toelcge 
gugber felfipefKecSung entftegen/ & Francf. 1760. 



B U C H E R. 

I©elt (tiie)in feuer/ o&er tiajs toagre bcriTeBen unb 
<gnoe tier I0elt imrcijtienlet^ten^unben-^anti/ 
4 . mit ftupf- 

Winkier (Joh. Heinn) $ebandten bon ben €igen> 
fdjaften / i^ercftungen unb Htrfadjcn tier Clectri* 
riteit/nebfi: 25efcfeeib, neuer Ciectttrifcjjen ^Jteafdji* 
nen/ & Leipz. 1744. 

ej. ggilofopl)ifc9ellnterfucBungen/ bon tiem 

fejm nnb taefen tier <§eelen tier (POjiecen/ bon eini* 
gen ICielrtjabcrn tier BMttaeiisfjeit in ferljg berfdjie* 
bene ^btjanbelungen aug oefafjret/ unb mit einer 
l^oarebe bon ticr €inridjtung tier 45efelfcljaft tierec 
^erfonen an^idjtgefteflet/ 8. Leipz, 1745. 

— — ej $Bnfanc$ gruntie tier ffiMk/ 1. ibid. 1753. 

Winkler (Lic. Hein. ) 6?untilirfje SCntacifung 3tir 
feentmfe/unb 3U ciner feidjtcn unti fieljern Cur allec 
4i!£enfctjen unti ^ob^agifcjjer Jtranftfieiten / ofinc 
^erfturialmittel unti a&ierata. 4. Akona 1760. 



<£Ijne tiie in tiiefen Catalogo bcrmelbtc 25iidjer / 
fein bei btmn felbigen / nocg antierc 3u fieftommeu 
tao ban euenfa^ Catalogi 311 gaben feim 



\ 




^is&r. 






;■■•'>-